Adela Bolska

Autor: Wiktoria Antonczyk Magdalena Dziadek Brochocka-Szczawińska-Dienheim Adela (Adelajda), pseud. Bolska / Больская Аделаида Юлиановна (1863 lub 1864 – 1930), artystka operowa, primadonna Teatru Maryjskiego, pedagog, zamieszkała w Petersburgu/Piotrogrodzie w latach 1897–1923... Brochocka-Szczawińska-Dienheim Adela (Adelajda), pseud. Bolska / Больская Аделаида Юлиановна (1863 lub 1864 – 1930), artystka operowa, primadonna Teatru Maryjskiego, pedagog, zamieszkała w Petersburgu/Piotrogrodzie w latach 1897–1923. Adela z domu Skąpska urodziła się 4/16 listopada 1863 r. lub 1864 r. w Kessemouki, w obwodzie besarabskim (obecnie Mołdowa) w rodzinie polskiej. Była córką Juliana. Naukę muzyki (fortepian, śpiew) rozpoczęła w Monachium. W latach 1883–1888 studiowała śpiew w Konserwatorium Moskiewskim u Giacoma Galvaniego (1825–1889) i Fiodora P. Komissarżewskiego (1838–1905); uczelnię ukończyła z małym srebrnym medalem. W czasie studiów brała udział w koncertach Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego [ Русское музыкальное общество ], prowadzonych m.in. przez Piotra I. Czajkowskiego (1840–1893). Następnie, dzięki stypendium z macierzystej uczelni, kontynuowała studia we Włoszech – w klasie mistrzowskiej przy mediolańskiej La Scali. W pierwszym sezonie po ukończeniu studiów (1888/1889) występowała w mediolańskich teatrach Manzoni (tam debiutowała pod nazwiskiem panieńskim jako Małgorzata w Fauście ) i Dal Verme oraz w pobliskim miasteczku Lodi. W sezonie 1889/1890 roku dzięki rekomendacji Czajkowskiego rozpoczęła występy w moskiewskim Teatrze Wielkim. Występowała tam do końca sezonu 1891/1892 w partiach Paminy w Czarodziejskim flecie Wolfganga Amadeusza Mozarta (1756–1791), Gorysławy w Rusłanie i Ludmile Michaiła I. Glinki (1804–1857), Tatiany w Eugeniuszu Onieginie Czajkowskiego i Elzy w Lohengrinie Richarda Wagnera (1813–1883). Ostatnie dwie partie stały się jej rolami życiowymi; krytycy cenili w nich harmonijne połączenie kunsztu wokalnego i aktorskiego. Ostatnią premierą, w której uczestniczyła Bolska w omawianym okresie była nowa opera Rolla Antona J. Simona (1850-1916), wystawiona na koniec sezonu 1901/1902. Jesienią 1892 r. Skąpska zerwała kontrakt z moskiewskim teatrem i wyjechała do Paryża. Tam doskonaliła umiejętności wokalne u Caroline Miolan-Carvalho (1827–1895) oraz uczestniczyła w koncertach prowadzonych przez Charles’a Lamoureux (1834–1899) i Édouarda Colonne’a (1838–1910). W 1893 r. artystka wyszła za mąż za hr. Aleksandra Dienheima-Szczawińskiego-Brochockiego (1841–1907) h. Prawdzic, inżyniera technologa, uczestnika powstania styczniowego 1863 r. i popowstaniowego emigranta, a w 1894 r. urodziła córkę Marię Wandę i przerwała karierę. Pod koniec 1896 r. wróciła do występów pod pseudonimem Bolska – wykonywała partię Ofelii w Hamlecie Ambroise’a Thomasa (1811–1896) w Gran Teatre del Liceu w Barcelonie, a w lutym i marcu 1897 r. wystąpiła na czterech zamkniętych koncertach Konserwatorium Paryskiego, wykonując pieśni, a także fragmenty oper i oratoriów, m.in. Carla Marii von Webera (1876–1826), Felixa Mendelssohna-Bartholdy’ego (1809–1847), Roberta Schumanna (1810–1856) oraz uczestnicząc w prawykonaniu oratorium Le paradise perdu autorstwa Théodore’a Dubois (1837–1924), ówczesnego dyrektora konserwatorium. W sezonie 1897/1898 r. podjęła współpracę z Teatrem Maryjskim w Petersburgu i zamieszkała wraz z rodziną w stolicy państwa carów. Jej mąż cieszył się szacunkiem miejscowej Polonii, która pamiętała mu doprowadzenie do przeniesienia serca Tadeusza Kościuszki (1746–1817) do Muzeum w Rappersvillu (1895). Bolska debiutowała z wielkim powodzeniem na scenie teatru cesarskiego w listopadzie tegoż roku jako Elza w Lohengrinie i Tatiana w Eugeniuszu Onieginie . Echa jej występów dotarły do prasy europejskiej, o błyskotliwym sukcesie śpiewaczki poinformowało m.in. popularne lipskie pismo „Musikalisches Wochenblatt” (1897, nr 48). Wspominając petersburski debiut artystki, znany krytyk muzyczny Eduard A. Stark (1874–1942) podkreślał „szc