kruszywo

Kruszywo – materiał sypki pochodzenia organicznego lub mineralnego, stosowany głównie do produkcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg. Ze względu na sposób pozyskania rozróżnia się następujące kruszywa: * Kruszywa naturalne – kruszywa pochodzenia mineralnego, rozdrobnione w wyniku erozji skał lub uzyskiwane przez mechaniczne rozdrobnienie skał litych, występujące w przyrodzie w postaci luźnych okruchów skalnych. Mogą być uszlachetniane w wyniku przesiewania i (usuwanie zanieczyszczeń pylistych – ziaren wielkości do 0,05 mm). Można pozyskać je przez wydobycie z dna rzek, jezior lub kopalni piasku i żwiru, gdzie metodą odkrywkową pozyskuje się potrzebny materiał. Kruszywa naturalne dzielą się na: * żwirowe * łamane - otrzymywane się przez mechaniczne rozdrobnienie skał. * Kruszywa sztuczne: * pochodzenia mineralnego, uzyskane w wyniku termicznej bądź innej modyfikacji odpowiadają kruszywom sztucznym według PN-86/B-23006; * kruszywa z recyklingu – pochodzenia mineralnego, uzyskiwane w wyniku przeróbki nieorganicznych materiałów, uprzednio stosowanych w budownictwie. Ze względu na uziarnienie kruszywa dzieli się na: * drobne – o wymiarach ziaren D mniejszych lub równych 4 mm; * grube – o wymiarach ziaren D co najmniej 4 mm oraz d co najmniej 2 mm; * wypełniacze – kruszywo, którego większość przechodzi przez sito 0,063 mm; * kruszywa naturalne (mieszanka) – pochodzenia lodowcowego lub rzecznego o uziarnieniu 0–8 mm; * kruszywa o uziarnieniu ciągłym – kruszywa będące mieszanką kruszyw grubych i drobnych w Polsce o uziarnieniu od 0–63 mm. Ze względu na rodzaj surowca użytego do produkcji i metodę uzyskiwania kruszywa sztuczne dzieli się na: * kruszywa z surowców mineralnych poddawanych obróbce termicznej – keramzyt, ; * kruszywa z odpadów przemysłowych poddawanych obróbce termicznej – , łupkoporyt, , , ; * kruszywa z odpadów przemysłowych niepoddawane dodatkowej obróbce ; * kruszywa organiczne (z tworzyw sztucznych). W budownictwie używa się: * kruszywa ze skał o dużej wytrzymałości (np. granit, bazalt, porfir) do produkcji betonu o znacznej wytrzymałości na ściskanie i ścieranie oraz do wykonywania podbudów np. pod drogi. * kruszywa ze skał o niższej wytrzymałości: (np. wapień, dolomit) stosowane do produkcji niektórych wyrobów betonowych (takich, które nie są mocno obciążone) oraz do wyrobu lastriko i tynków szlachetnych. * Kruszywa specjalne, ze skał o dużej gęstości (powyżej 2600 kg/m3) stosowane do ciężkich betonów osłonowych. Stosowane skały to: baryt, limonit, getyt, hematyt, magnetyt.