Aleksander Lednicki

Autor: Bartłomiej Garczyk Lednicki Aleksander / Ледницкий Александр Робертович (1866–1934), wybitny adwokat, polityk, poseł do I Dumy Państwowej, działacz społeczny i filantrop... Lednicki Aleksander / Ледницкий Александр Робертович (1866–1934) , wybitny adwokat, polityk, poseł do I Dumy Państwowej, działacz społeczny i filantrop. Urodził się 2/15 lipca 1866 r. w Mińsku Litewskim (aktualnie Białoruś). Wywodził się z niezamożnej rodziny szlacheckiej. Był synem powstańców styczniowych 1863 r. Roberta i Rozalii z Zawadzkich (zm. 1919). Po ukończeniu w 1885 r. rosyjskiego gimnazjum w Mińsku wyjechał do Moskwy, gdzie wstąpił na Uniwersytet i podjął studia na Wydziale Przyrodniczym. Po pierwszym roku przeniósł się na Wydział Prawa, a od trzeciego roku, w związku ze swoim udziałem w nielegalnym ruchu studenckim oraz zamknięciem uniwersytetu na jeden semestr (1887) zmuszony był kontynuować naukę w Demidowskim Liceum Prawniczym [ Демидовский юридический лицей ] w Jarosławiu nad Wołgą. W 1889 r. obronił pracę dyplomową na temat spółek akcyjnych i uzyskał stopień kandydata nauk prawnych. Po ukończeniu studiów odrzucił propozycję pracy naukowej i wybrał zawód adwokata, rozpoczynając w 1891 r. aplikację w moskiewskiej kancelarii znakomitego cywilisty Nikołaja S. Trostianskiego. Po kilku latach Lednicki przejął ją na własność, a w 1903 r. – jako jedyny Polak – został członkiem Moskiewskiej Rady Adwokackiej. Należy podkreślić, że od tego czasu był związany przede wszystkim z Moskwą, gdzie prowadził jedną z największych kancelarii w ówczesnej Rosji oraz w latach 1900–1906 lekcje pokazowe na Wydziale Prawa Uniwersytetu Moskiewskiego. Działalność adwokacka zapewniła mu wysoką pozycję zawodową; od roku 1910 piastował także urząd prezesa moskiewskiego Zjednoczonego Banku. Należał do najbardziej zamożnych przedstawicieli moskiewskiej Polonii, której z czasem stał się niekwestionowanym przywódcą. Bez wątpienia dołączył do takich osobistości polskiej palestry w Rosji, jak Włodzimierz Spasowicz (1829–1906) czy Leon Petrażycki (1867–1931). Karierę prawniczą łączył z aktywną działalnością dziennikarską i publicystyczną, m.in. na łamach prasy polskiej (petersburski „Kraj” , moskiewskie „Echo Polskie”) i rosyjskiej („Русские ведомости”, „Речь”, „Русская Мысль”). Obok pracy zawodowej ważne miejsce w życiu Lednickiego zajmowała działalność społeczna i filantropijna, której był niemal fanatycznie oddany. Współtworzył wiele polskich i wszechrosyjskich organizacji Moskwy, jak i Petersburga. W 1896 r. przejął obowiązki prezesa Moskiewskiego Rzymskokatolickiego Towarzystwa Dobroczynności, był m.in. współzałożycielem Związku Adwokatury Polskiej, Towarzystwa Kultury Polskiej, Towarzystwa Kultury Słowiańskiej, Biblioteki Polskiej, Klubu Polskiego „Lutnia”, Związku Kobiet Polskich, Związku Sokołów Polskich, skarbnikiem Towarzystwa Przyjaciół Pokoju, członkiem Petersburskiego Towarzystwa Asekuracyjnego, a od 1916 r. także założycielem Piotrogrodzkiego Rosyjskiego Koła Przyjaciół Niepodległości Polski. Przykłady jego aktywności społecznej można by mnożyć. Działalność społeczna Lednickiego uległa zintensyfikowaniu w trakcie I wojny światowej (1914–1918). Klęski frontowe i odwrót wojsk rosyjskich pociągnęły za sobą masową ewakuację ludności z Królestwa Polskiego i Litwy. Katastrofa humanitarna postawiła wśród emigracji polskiej problem zorganizowania opieki dla napływających uchodźców. Z potrzeby chwili, z inicjatywy Polonii, powstało na obszarze Imperium Rosyjskiego wiele organizacji niosących pomoc wygnańcom. W sierpniu 1914 r. Lednicki utworzył Polski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny w Moskwie, współtworzył też Piotrogrodzkie Polskie Towarzystwo Pomocy Ofiarom Wojny . W 1915 r. stanął na czele Rady Zjazdów Polskich Organizacji Pomocy Ofiarom Wojny – organizacji koordynującej działalność wszystkich polskich organizacji ratowniczych i opiekuńczych w Imperium Rosyjskim. Zarówno nowy charakter działalności społecznej, jak i prowadzona równolegle działalność polityczna p