Bieliczna

Bieliczna zdecydowanie jest jednym z najpiękniejszych miejsc w Beskidzie Niskim. Dziś pusta dolina, niegdyś tętniła życiem. Tutaj znajdowała się cała wieś. Bieliczna została lokowana w 1595 roku przez Iwana Izbiańskiego (z sąsiednich Izb, stąd przydomek), dzięki przywilejowi, który wydał kard. Jerzy Radziwiłł. Przed II wojną światową we wsi były 34 gospodarstwa i 2 świątynie chrześcijańskie: jedna greckokatolicka, druga prawosławna. Część mieszkańców opuściła wieś w 1945 roku mniej lub bardziej dobrowolnie i przeniosła się do ówczesnego ZSRR, na dzisiejszą Ukrainę, w okolice Krzywego Rogu. Resztę przymusowo wysiedlono w 1947 roku w ramach akcji „Wisła”. O ile niektóre miejscowości były następnie zasiedlane przez Polaków, a po 1956 roku wracała część Łemków, o tyle do tych bardziej oddalonych czy trudniej dostępnych wsi nikt nie przyjeżdżał się osiedlać. Taki los spotkał m.in. Bieliczną. Domy wkrótce rozebrali Polacy a materiały użyli do różnych celów. Dziś po Bielicznej pozostał tylko stary cmentarz łemkowski, kilka krzyży przydrożnych, zdziczałe drzewka owocowe i coś, co odróżnia Bieliczną od pozostałych opuszczonych wsi w Beskidzie Niskim: cerkiew znajdująca się w bezludnej dziś dolinie. Dawnej greckokatolickiej cerkwi poświęciłem osobny artykuł . We wsi istniała jednak również cerkiew prawosławna. Ok. 1930 roku Łemkowie zaczęli masowo przechodzić z grekokatolicyzmu na prawosławie, na fali tzw. „schizmy tylawskiej”. Powstawały nowe parafie i należało zbudować nowe świątynie. Takie cerkwie były zazwyczaj skromniejsze od greckokatolickich odpowiedników, bowiem były budowane na szybko, z dostępnych funduszy i materiałów. Cerkiew prawosławna powstała również w Bielicznej, ale nie wiemy o niej zbyt wiele poza tym, że była drewniana, powstała po 1930 roku a rozebrano ją po 1945 roku. Na cmentarzu w Bielicznej zachowało się kilka starych nagrobków, w tym kamiennych. Dziś w Bielicznej jest prowadzony sezonowy wypas owiec. Postument, na którym zapewne kiedyś znajdował się krzyż przydrożny. Fot. Emil Bajorek