obraz kliniczny

Obraz kliniczny (ang. clinical picture) – całokształt obserwacji poczynionych przez lekarza i informacji zebranych przez niego podczas wywiadu lekarskiego z chorym (anamnezy) oraz w wyniku badania fizykalnego, które charakteryzują daną chorobę u konkretnego pacjenta. Na przykład obraz kliniczny zapalenia płuc obejmuje następujące objawy u pacjenta: kaszel, duszność, gorączkę, przyspieszone, płytkie oddychanie, ból pogarszający się przy głębokim oddychaniu i kaszlu, ewentualnie także odkrztuszanie zielonej lub żółtej flegmy oraz patologiczne zjawiska osłuchowe w płucach. Znajomość obrazu klinicznego bywa wystarczająca do postawienia diagnozy. Obecnie, aby postawić właściwą diagnozę wykonuje się pomocniczo badania laboratoryjne, np. badanie krwi, badanie moczu, , posiew, endoskopię, USG, EKG, EEG oraz zdjęcia RTG. Tym niemniej znajomość obrazu klinicznego danego pacjenta w dalszym ciągu odgrywa kluczową rolę w diagnozowaniu. Na jego podstawie lekarz ustala wstępną diagnozę i bierze pod uwagę inne najbardziej prawdopodobne diagnozy, czyli inne choroby dające podobne objawy (tzw. diagnozowanie różnicowe). Następnie zleca pacjentowi wykonanie dodatkowych badań w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy wstępnej. Zlecanie dodatkowych badań bez wcześniejszej znajomości obrazu klinicznego pacjenta i bez ustalenia wstępnej diagnozy prowadzi do konieczności wykonania zbyt wielu badań, co pociąga za sobą zbędne koszty leczenia oraz nie jest wskazane, albowiem niektóre badania wywołują efekty uboczne u pacjenta. Obraz kliniczny może być również czasami nietypowy, np. u ludzi starszych w przypadku zapalenia płuc, co utrudnia szybkie postawienie właściwej diagnozy i rozpoczęcie antybiotykoterapii, a tym samym pogarsza rokowanie dla pacjenta. Nawet obrazy kliniczne grzybicy stóp wywołane przez ten sam gatunek grzyba mogą wykazywać znaczne różnice u różnych pacjentów. Obraz kliniczny choroby jest niejednokrotnie ważniejszy niż jej obraz uzyskany na podstawie badań dodatkowych. Jako przykład może służyć zawał mózgu, w którym przed przystąpieniem do leczenia trombolitycznego wykonuje się badania obrazowe, np. tomografię komputerową głowy, która nie wykazuje jeszcze zmian, natomiast klinicznie stwierdza się głęboki niedowład połowiczy. Pomimo braku zmian w tomografii, kierując się obrazem klinicznym, podaje się rt-PA (Actilyse ®) w celu rekanalizacji niedrożnego naczynia tętniczego.