fact-checking

Fact-checking (także fact checking, z ang. „weryfikacja faktów”) – proces, który ma na celu zweryfikowanie informacji, polegający na dokładnym sprawdzaniu faktów w wiarygodnych źródłach, konfrontowania możliwie licznych potwierdzeń w opracowaniach lub dokumentach na piśmie lub w formie materiałów audio-wideo, a także w wypowiedziach autorytetów posiadających wiedzę i powszechnie uznaną wiarygodność w dziedzinie, której dotyczy weryfikowana informacja. Celem fact-checkingu jest promowanie prawdziwości i poprawności informacji. Weryfikacja faktów może być przeprowadzona przed publikacją (ante hoc) lub po (post hoc) opublikowaniu lub innym rozpowszechnieniu treści. Weryfikacja przeprowadzana przez wydawcę, redakcję lub inny podmiot przygotowujący treści tekstowe lub audiowizualne do rozpowszechniania jest nazywana fact-checkingiem wewnętrznym. Gdy tekst jest analizowany i sprawdzany przez stronę trzecią, proces ten nazywamy zewnętrznym fact-checkingiem. Weryfikacja informacji ante hoc należy do standardowych technik warsztatu dziennikarskiego i jest wymogiem stawianym dziennikarzom w ich pracy. Jest to także zobowiązanie nałożone na dziennikarzy w art. 12 prawa prasowego. Fact-checking jako odrębna forma aktywności w ramach szerokiej działalności środków masowego przekazu, wydzielone zajęcie, czy wręcz zawód, był praktykowany w niektórych środkach masowego przekazu, np. w amerykańskich redakcjach „The New York Times” i „The New Yorker”, w których zatrudniano fact-checkersów weryfikującyh treści przygotowane przez reporterów. Obecnie działalnością polegającą na fact-checkingu, przede wszystkim post hoc, zajmują się, oprócz mass mediów, także organizacje pozarządowe, instytucje administracji państwowej, środowiska naukowe i akademickie.