Feliks Jasiński

Autor: Zbigniew Tucholski Jasiński Feliks Antoni Michał / Ясинский Феликс Станиславович (1856–1899), h. Złotowąż, inżynier komunikacji, profesor mechaniki budowli w Instytucie Inżynierów Komunikacji w Petersburgu, pionier rosyjskiej naukowej szkoły teorii sprężystości, twórca teorii wyboczenia.... Jasiński Feliks Antoni Michał / Ясинский Феликс Станиславович (1856–1899), h. Złotowąż, inżynier komunikacji, profesor mechaniki budowli w Instytucie Inżynierów Komunikacji w Petersburgu, pionier rosyjskiej naukowej szkoły teorii sprężystości, twórca teorii wyboczenia. Urodził się 15/27 września 1856 r. w Warszawie w rodzinie rejenta Kancelarii Ziemskiej Guberni Warszawskiej Stanisława Jasińskiego (1824–1878) i Michaliny z Witanowskich (ok. 1824–1856), która zmarła w czasie porodu. Był wnukiem Jakuba, znanego lekarza, weterana powstania listopadowego 1830/1831 r., kawalera Złotego Krzyża Orderu Virtuti Militari. Miał dwóch braci: Romana (1853–1898), absolwenta Wydziału Medycznego Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, znanego warszawskiego lekarza-chirurga, redaktora „Pamiętnika Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego” i współtwórcę warszawskiego pogotowia ratunkowego, oraz Stanisława (1855–1916), studenta Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, absolwenta Twerskiej Szkoły Kawalerii, który w armii rosyjskiej dosłużył się stopnia generała majora kawalerii (1874). W 1872 r. Jasiński ukończył 2. Warszawskie Gimnazjum Klasyczne. W latach 1872–1877 studiował w Instytucie Inżynierów Komunikacji [ Институт инженеров путей сообщения ] (IIK) w Petersburgu. Na ostatnim roku studiów napisał swój pierwszy tekst naukowy dotyczący pracy i deformacji połączeń nitowych, który został opublikowany w 1878 r. jako artykuł w „Gazecie Ministerstwa Komunikacji” [ Журнал Министерства путей сообщения ]. Po ukończeniu nauki w IIK zamierzał poświęcić się pracy naukowej i kontynuować studia od trzeciego roku na Wydziale Mechanicznym petersburskiego Instytutu Technologicznego [ Технологический институт ]. Nie otrzymał jednak zgody na ich podjęcie i zmuszony został podjąć pracę w Głównym Towarzystwie Kolei Rosyjskich [ Главное общество российских железных дорог ] (GTKR), które zarządzało w tym czasie Koleją Mikołajewską [ Николаевская желeзная дорога ] (KM) (Petersburg–Moskwa) oraz Koleją Petersbursko-Warszawską [ Петербурго-Варшавская железная дорога ] (KP-W). Paradoksalnie praca inżynierska dała mu duże doświadczenie projektowe i konstrukcyjne, które stało się solidnym fundamentem dla jego późniejszej działalności naukowej. W 1877 r. rozpoczął pracę na stanowisku inżyniera pskowskiego dystansu KP-W. Przeprowadził wówczas modernizację tej linii, przystosowując ją do ruchu ciężkich parowozów o prędkości zwiększonej do 64 km/h. Po roku został zastępcą inżyniera-kontrolera II Oddziału KP-W w Wilnie, obejmującego odcinek od Dźwińska do granicy pruskiej. Na tym stanowisku wykonał wiele projektów urządzeń i obiektów kolejowych, m.in. w Wilnie projekt rozbudowy tamtejszej stacji i wieży ciśnień oraz budynku Kolejowej Szkoły Technicznej. W tej ostatniej prowadził w latach 1881–1883 lekcje z zakresu techniki kolejowej. W 1885 r. objął stanowisko naczelnika wileńskiego II Oddziału KP-W. Równocześnie ze służbą kolejową pełnił Jasiński w latach 1880–1888 funkcję wileńskiego inżyniera miejskiego. Do jego cywilnych osiągnięć należała w tym czasie budowa kamiennego nadbrzeża rzeki Wilii oraz dwóch stałych mostów stalowych na tej rzece, tj. Zarzeckiego i Połtawskiego, budowa wodociągów i kanalizacji dla części miasta, a także rozpoczęcie budowy dużej rzeźni miejskiej według własnego projektu. Za ten ostatni, wówczas bardzo nowoczesny projekt został odznaczony medalem. W trakcie prac nad nim przygotował pierwszą w rosyjskim piśmiennictwie technicznym publikację dotyczącą budowy rzeźni. Opisywała ona parametry techniczno-projektowe, wynikające z procesu technologicznego uboju i produkcji mięsa. Praca ta pt. Проект Виленских городских скотобое н [Projekt wileńskich rzeźni miej