tożsamość płciowa

Tożsamość płciowa (ang. gender identity), tożsamość płci, płciowa identyfikacja – termin oznaczający osobiste poczucie własnej płci społeczno-kulturowej. Czyjeś wewnętrzne pojęcie „ja” jako mężczyzna, kobieta, kombinacja obu tych pojęć lub żadna z nich – to, jak jednostki postrzegają siebie i jak siebie określają. Jest ona tożsamością jednej z ról płci, która zaczyna się kształtować w okresie wczesnodziecięcym, kiedy to jednostka uczy się dostrzegać i odpowiadać na kierowane pod jej adresem społeczne oczekiwania. Tożsamość płciowa może być taka sama lub inna niż płeć przypisana przy urodzeniu. U większości ludzi tożsamość płciowa jest zgodna z płcią biologiczną i takie osoby określane są jako cispłciowe. Osoby, u których taka zgodność nie występuje lub występuje w mniejszym zakresie, określa się jako transpłciowe lub transseksualne. Każde społeczeństwo posługuje się zestawem kategorii płci, które mogą służyć jako podstawa kształtowania się tożsamości społecznej osoby w odniesieniu do innych członków społeczeństwa. W większości zachodnich społeczeństw istnieje binarność płciowa, społeczna dychotomia która wymusza dostosowanie się do ideałów męskości i kobiecości we wszystkich aspektach płci – tożsamości i ekspresji płciowej oraz płci biologicznej. Niektóre społeczeństwa mają tak zwaną trzecią kategorię płci, która może być użyta jako podstawa tożsamości płciowej przez ludzi którzy czują się niekomfortowo z płcią biologiczną; w innych społeczeństwach przynależność do każdej z kategorii jest otwarta na osoby bez względu na ich płeć. Australijska agencja rządowa do spraw równości w 2008 roku rozważała dodanie w dokumentach, poza męską i żeńską, tak zwanej „trzeciej płci” dla osób interpłciowych. O dodanie kolejnego typu wnioskowały środowiska transpłciowe proponując kategorię: „inne” – dla płci osób, których nie obrazują trzy powyższe oraz dla osób deklarujących brak identyfikacji płciowej.