Improperia

Improperia (łac. skargi, wyrzuty, narzekania) – antyfony śpiewane podczas liturgii Wielkiego Piątku w części kościołów chrześcijańskich, m.in. katolickim i luterańskim. Ich podmiotem lirycznym jest Jezus, który wisząc na krzyżu ubolewa nad odrzuceniem przez naród wybrany. Teksty zestawiają dobrodziejstwa wyświadczone przez cierpiącego Zbawiciela z ludzką niewdzięcznością. Rozpoczynają się od słów wyjętych z Księgi Micheasza: Ludu mój, cóżem ci uczynił? Czym ci się uprzykrzyłem? Dalej cytowane są ustępy z pism proroków Starego Testamentu, odnoszące się do ofiary Mesjasza, a ich wykonywaniu w kościołach katolickich towarzyszy adoracja krzyża. Najpiękniejsze powstały w dobie Renesansu, autorstwa Giovanniego Pierluigiego da Palestriny i Tomása Luisa de Victorii. Na gruncie polskim improperia reprezentują m.in.: kompozycja Stanisława Moniuszki oraz staropolska pieśń Ludu, mój ludu, stanowiąca w istocie rzeczy wolne, polskie tłumaczenie łacińskiej pieśni Popule meus, qui feci tibi.