Jan Ignacy Kenig

Autor: Zbigniew Tucholski Kenig Jan Ignacy Florian / Кёниг Иван Фёдорович (Феофилович) (1822–1880), inżynier komunikacji, budowniczy i dyrektor Kolei Mikołajewskiej... Kenig Jan Ignacy Florian / Кёниг Иван Фёдорович (Феофилович) (1822–1880) , inżynier komunikacji, budowniczy i dyrektor Kolei Mikołajewskiej. Urodził się 26 lutego / 10 marca 1822 r. w Płocku (gub. płocka), jako syn Teofila Koeniga alias Königa (1783–1831) generalnego kontrolera skarbu województwa płockiego w Królestwie Polskim oraz Józefy z Romanowskich, 1. v. Sławęckiej (ur. 1793). Ojciec przybył nad Wisłę z Królestwa Hanoweru, po objęciu posady w Płocku spolonizował się, został też członkiem płockiej Loży Wolnomularskiej „Sprawiedliwość i Doskonałość”. Miał starszego brata Józefa (16 luty 1821 – 13 marca 1900), dziennikarza i publicystę, wieloletniego redaktora „Gazety Warszawskiej”, oraz dwie siostry Franciszkę Józefę (1825–1896), zamężną z Konstantym Michałem Szwykowskim (1828–1897), i Teofilę, żonę adwokata Ignacego Korwin Gąsiewskiego. Jego przyrodnim starszym bratem był Wincenty Sławęcki (1808 lub 1811–1876, podporucznik ułanów w powstaniu listopadowym 1830/1831 r., następnie inżynier we Francji. Młody Kenig w 1830 r. wyjechał z bratem do Krakowa, gdzie uczył się w Gimnazjum św. Anny. Ze względu na trudne warunki materialne już w wieku 14 lat był korepetytorem. Od 1834 r. uczęszczał do krakowskiej miejskiej Szkoły Technicznej, następnie kontynuował naukę w Gimnazjum Realnym w Warszawie, które ukończył w 1840 r. Do Petersburga wyjechał jako stypendysta Królestwa Polskiego. Studiował w Instytucie Korpusu Inżynierów Komunikacji [ Институт корпуса инженеров путей сообщения ]. Ukończył tam w 1841 r. niższy kurs w stopniu chorążego, w 1843 r. kurs wyższy, zdał egzamin zawodowy i otrzymał stopień starszego inżyniera–porucznika. Po pewnym czasie awansowano go do stopnia sztabskapitana. Po ukończeniu studiów podjął pracę w kierowanej przez swego wykładowcę inż. Nikołaja O. Krafta (1798–1857) Południowej Dyrekcji Budowy Kolei Petersbursko–Moskiewskiej (Mikołajewskiej [ Николаевская железная дорога ], dalej KM), zarządzającej budową odcinka Bołogoje–Moskwa. W latach 1843–1851 brał udział w budowie tej kolei, a do jego obowiązków należało m.in. projektowanie stacji III i IV kl. Zasłużył się podczas realizacji tej inwestycji, za co otrzymał pochwałę naczelnika budowy i został awansowany do stopnia kapitana. Po otwarciu KM inż. N. O. Kraft został jej dyrektorem i w październiku 1852 r. zatrudnił Keniga jako naczelnika jednego z oddziałów dyrekcji. Pracował na tym stanowisku przez jedenaście lat, zdobywając cenne doświadczenie w eksploatacji kolei. W styczniu 1863 r., zarekomendowany przez pierwszego ministra komunikacji Imperium Rosyjskiego Pawła P. Mielnikowa (1804–1880), objął stanowisko dyrektora Kolei Niżniegorodzkiej (Moskwa–Niżnyj Nowgorod). Doprowadził ją do doskonałego stanu technicznego i ekonomicznego, podwajając w ciągu pięciu lat jej dochody. W 1865 r. odbył podróż zagraniczną do Belgii, Niemiec, Francji i Anglii. Zapoznawał się tam z nowoczesną techniką i organizacją kolejnictwa. Wspólnie z inż. Iwanem I. Rerbergiem (1869–1932), głównym inżynierem Kolei Niżniegorodzkiej projektował mosty dla tej linii. Według ich wspólnego projektu zbudowano również w 1868 r. stalowy Most Borodiński w Moskwie. W 1867 r., zapoznawszy się z eksploatacją KM, przedstawił raport dotyczący jej stanu technicznego i ekonomicznego wraz z wnioskami dotyczącymi koniecznych zmian. W 1868 r. Główne Towarzystwo Kolei Rosyjskich powołało Keniga na stanowisko dyrektora KM, na którym pozostał do śmierci. W ciągu dwunastu lat całkowicie unowocześnił tę linię. Pod jego kierownictwem wymieniono szyny żelazne na stalowe, mosty drewniane zastąpiono stalowymi konstrukcji prof. inż. Nikołaja A. Bielelubskiego (1845–1922), wprowadzono pociągi kurierskie, a także unowocześniono sygnalizację. Zbudowano również nowoczesne urządzenia trakcyjne, stacje wodne, nowe parowozownie, budynki stacyjne i s