Jarosław Dąbrowski

Autor: Mariusz Kulik Dąbrowski Jarosław / Дoмбровский Ярослав Викторович (1836–1871), h. Radwan, przydomek Żądło, pseud. Łokietek, sztabskapitan w wojsku rosyjskim, członek Komitetu Centralnego Narodowego (1862), organizator powstania 1863 r., generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (1871)... Dąbrowski Jarosław / Дoмбровский Ярослав Викторович (1836–1871) , h. Radwan, przydomek Żądło, pseud. Łokietek, sztabskapitan w wojsku rosyjskim, członek Komitetu Centralnego Narodowego (1862), organizator powstania 1863 r., generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (1871), pseud. Łokietek. Urodził się 13/25 listopada 1836 r. w Żytomierzu w gub. wołyńskiej (obecnie Ukraina). Rodzina wywodziła się z Dąbrówki koło Piaseczna na Mazowszu, legitymowała się w gub. wołyńskiej w roku 1802. Jego ojcem był Wiktor Żądło-Dąbrowski, archiwista w Deputacji Szlacheckiej Guberni Wołyńskiej, a matką Zofia z domu Falkenhagen-Zaleska ze spolszczonej rodziny kurlandzkiej. Jej brat, Piotr Falkenhagen-Zaleski (1809–1883), ekonomista, członek Towarzystwa Rolniczego, powstaniec listopadowy 1830 r., a następnie działacz emigracyjny, był wraz z żoną Marią, córką literata Józefa Korzeniowskiego (1797–1863), opiekunem najmłodszego syna Adama Mickiewicza (1798–1855) – Józefa (1850–1938); pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kw. S). Dąbrowski był najstarszym z braci. Brat Teofil (1842 – po 1890), uczestnik powstania 1863 r. jako oficer sztabowy, wyemigrował najpierw do Francji, gdzie w czasie Komuny Paryskiej 1871 r. pełnił obowiązki szefa sztabu gwardii narodowej (szturmował zwycięsko zamek Bécon), a następnie do Anglii. W związku z obowiązującym na terenie Imperium Rosyjskiego prawem nakazującym oddanie z każdej rodziny szlacheckiej (polskiej) jednego syna na służbę w administracji lub wojsku zdecydowano o karierze wojskowej dla Jarosława. Jesienią 1845 r. wysłano Dąbrowskiego do Korpusu Kadetów w Brześciu Litewskim (obecnie Białoruś). Przebywał w nim przez następnych osiem lat. Szkoła przygotowywała synów szlachty z Królestwa Polskiego i guberni zachodnich, czyli ziem dawnej Rzeczypospolitej, do dalszej nauki w rosyjskich szkołach wojskowych. Stanowili oni 3/4 stanu osobowego wychowanków korpusu. W ciągu kilku dni po przyjęciu Dąbrowskiego na naukę w korpusie do Brześcia Litewskiego zawitał w podróży inspekcyjnej cesarz Mikołaj I (1796–1855). Jego uwagę zwrócił zgrabny dziesięciolatek. Cesarz podniósł go i zapytał o nazwisko oraz pochodzenie. Chłopiec odpowiedział: „Dąbrowski, Polak”. Po tym cesarz miał go rzucić na ziemię, a Dąbrowski zemdleć. Chłopiec uczył się dobrze i był popularny wśród innych kadetów. W kwietniu 1853 r. złożył ostatnie egzaminy i po zaliczeniu letniego obozu w lipcu został skierowany na dalsze szkolenie do Pułku Szlacheckiego, który znajdował się w Petersburgu. Do Pułku Szlacheckiego Dąbrowski wstąpił w sierpniu 1853 r. 17/29 kwietnia 1855 r. szkoła ta została przemianowana na Konstantynowski Korpus Kadetów [ Константиновский кадетский корпус ]. Nauka trwała tam dwa lata, a obejmowała głównie przedmioty wojskowe i ogólnokształcące. Zajęcia praktyczne słuchacze odbywali na specjalnym obozie letnim, który w tym czasie znajdował się w Krasnym Siole. W czasie trwania obozu poligonowego ćwiczono rozprowadzenia, parady, pełnienie służb dyżurnych oraz odbywano typowe szkolenie wojskowe, z ogłaszaniem alarmów i udziałem w manewrach. Mimo rygoru słuchacze czuli tu większą swobodę niż w murach macierzystej uczelni. Obóz szkoleniowy często wizytowali członkowie rodziny cesarskiej lub sam Mikołaj I. W czasie studiów wspólnie z Michałem Janem Heydenreichem (1831–1886), Hieronimem Staniewiczem (ur. 1834) i Ferdynandem Warawskim (ur. 1835) wynajmowali w pobliżu ASG pięciopokojowe mieszkanie przy ul. Oficerskiej [ Офицерская ул. ] (obecnie ul. Dekabrystów [ Декабристов ул. ]), którego właścicielem był registrator kolegialny Wiktor Kaługin. Obniżało to koszty utrzymania i stwarzało okazję do spotkań, wspólnych rozmów i de