Kazimierz Deyna

Urodzony 23 października 1947 w Starogardzie Gdańskim w robotniczej, wielodzietnej (dziesięcioro) rodzinie Franciszka (pracownik fizyczny mleczarni) i Jadwigi Sprengel, absolwent miejscowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy Zakładach Obuwniczych (elektryk). Od wczesnych lat interesował się sportem. Uprawiał tenis stołowy, piłkę ręczną, lekkoatletyką (skok wzwyż), ale największe uzdolnienia zaprezentował na boisku piłkarskim (już jako trampkarz pod opieką Henryka Piotrowskiego). Jego nazwisko związane jest jednak przede wszystkim z największymi sukcesami polskiego futbolu w latach siedemdziesiątych, które odniesione zostały pod wodzą Kazimierza Górskiego. Największym jego sukcesem (podobnie jak całego naszego futbolu) był występ biało-czerwonych podczas mistrzostw świata w RFN (1974). Polacy nie tylko pokonali tam renomowanych rywali (m.in. Argentynę, Włochy, Jugosławię, Szwecję, Brazylię) demonstrując szybki i efektowny „totalny futbol”, co dało im udział i zwycięstwo w tzw. „małym finale” (trzecie miejsce i srebrne medale), ale również otrzymali znaczące indywidualne wyróżnienia. Deyna został trzecim piłkarzem tych mistrzostw (za Cruyffem i Beckenbauerem), a Lato – królem strzelców! Start w finale kolejnego Mundialu w Argentynie (1978) był już znacznie mniej udany i efektowny. W międzyczasie „znakomity strateg i prawdziwy król środka pola” – jak powszechnie o nim mówiono i pisano, miał wiele ofert gry w czołowych drużynach Europy (Real Madryt, Inter Mediolan, AC Milan), które jednak nie mogły być zrealizowane (brak pozwolenia władz sportowych i wojskowych). Zgodę na wyjazd otrzymał mając 31 lat (7 listopada 1978). Nie wybrał jednak najlepiej. W Manchester City (1978) miał nie tylko trudności językowe (porozumienie się z partnerami). Zasada brytyjskiego futbolu „kopnij i biegnij” wyraźnie mu nie odpowiadała (wiek). Szukał szczęścia w USA (1981), gdzie w kalifornijskim San Diego Soccers znalazł wielu fanów. Nieźle mu się nawet powodziło (choć grał tam głównie w hali), ale wszystkie oszczędności powierzył zaprzyjaźnionemu menedżerowi i wspólnikowi (budowa hoteli), który okazał się zwykłym oszustem. Nasz znakomity piłkarz, kompletnie załamany finansowym niepowodzeniem (stracił wszystko) zaczął szukać pocieszenia w alkoholu. Zginął 1 września 1989 w wypadku drogowym na autostradzie pod San Diego. Jego wysłużony dodge colt uderzył w tył prawidłowo zaparkowanej na poboczu ciężarówki. Policja nie stwierdziła żadnych śladów hamowania. Krótko przed tragiczną śmiercią przyjechał do Danii na mistrzostwa świata weteranów (zaproszenie K. Górskiego). Mimo nalegań kolegów, nie wsiadł do samolotu, który odlatywał do Polski. Panuje przekonanie iż mimo, że był piłkarzem nieprzeciętnym i wybitnie dla polskiego futbolu zasłużonym, docenianym był bardziej za granicą niż w kraju. Znakomity organizator gry, świetny technik i snajper (słynne „rogale” Deyny) był: piłkarzem nr. Polski w latach 1969, 1972 i 1974 (wg. dziennika „Sport”), najlepszym piłkarzem Polski w latach 1973-1974 (wg tygodnika „Piłka Nożna”), najlepszym piłkarzem 70-lecia i 75-lecia Polskiego Związku Piłki Nożnej. Zdobył także tytuł najlepszego polskiego piłkarza XX wieku (tygodnik „Piłka Nożna”). Trzeci wg „France Footbal” piłkarz Europy roku 1974 oraz szósty w latach 1972, 1973. Uwielbiany na stadionie Wojska Polskiego w Warszawie był jednocześnie… wygwizdany na Stadionie Śląskim w Chorzowie (1977), kiedy strzelał bramki dla polskiej reprezentacji (Portugalia 1:1) podczas eliminacji do MŚ 1978. Panuje opinia, że był to jedyny tego rodzaju przypadek w historii światowego futbolu, aby kapitan narodowej drużyny, u siebie w kraju, po zdobyciu bramki na wagę awansu do finałów mistrzostw świata, schodząc z boiska został wygwizdany przez własną publiczność. Podobnie, długo nie mógł zapomnieć innego, prawdziwie tym razem tragicznego wydarzenia, którego sam był autorem: podczas meczu z Argentyną 14 czerwca (mistrzostwa świata 1978, mecz w Rosario z gospodarzami, którzy prowadzili 1:0), ki