asielzoekerscentrum en illegale immigratie op Lampedusa

Het Italiaanse eiland Lampedusa ten zuiden van Sicilië werd sinds de jaren 90 van de 20e eeuw bekend als plaats van aankomst van immigranten die er massaal per boot arriveren, eerst voornamelijk vanuit Albanië en later voornamelijk vanuit Noord-Afrika, in de hoop er vervolgens een verblijfsvergunning in de Europese Gemeenschap te kunnen bemachtigen. Vaak zou het daarbij gaan om illegale immigranten van wie een asielaanvraag bij voorbaat kansloos zou zijn en die zich tegen betaling door smokkelaars in nauwelijks zeewaardige boten laten vervoeren: een "armada" van boten vol "desperado's", vaak op doorreis naar elders in Europa. Italië kreeg de naam "de zachte onderbuik van Europa". Lampedusa vormt sinds eind 20e eeuw samen met twee andere stipjes op de kaart, de nabijgelegen eilanden Lampione en Linosa, de "drempel" van Europa voor immigranten uit Afrika en Azië, die zich aan de overtocht wagen. Hoeveel van hen er in de loop der jaren bij mislukte pogingen in de zee zijn verdwenen is onbekend. In de periode 1997-2003 zouden er volgens de statistieken van de Italiaanse overheid meer dan 20 000 immigranten aldus het land binnen zijn gereisd. Deze migranten kregen op een gegeven moment ook de naam "bootvluchtelingen", de term die eerder ook gebruikt werd voor de vluchtelingen die in de jaren 80 van de 20e eeuw Vietnam verlieten. In dezelfde periode werden onder meer ook Malta dat in 2004 lid werd van de Europese Unie, de Canarische Eilanden die behoren bij Spanje, Slowakije en de Spaanse Noord-Afrikaanse enclave Ceuta overspoeld met asielzoekers en illegale immigranten. De onveilige omstandigheden van de overtocht naar Lampedusa en de erbarmelijke voorzieningen op dit eiland zouden echter het meest schrijnend zijn. In de Straat van Sicilië, tussen Libië,Tunesië en Lampedusa, stierven in 2008 zeker 642 migranten, aldus de organisatie . Daarmee zou de zeestraat bij Lampedusa de dodelijkste vaarroute zijn voor illegale migranten naar Europa. De bijzondere situatie van Lampedusa en Malta en de humanitaire problematiek rond de daar arriverende asielzoekers en immigranten wordt mede bepaald door het feit dat Libië, het land waarvandaan de meesten van hen de oversteek wagen, niet het VN-Vluchtelingenverdrag uit 1951 heeft ondertekend.