Limeryk

Limeryk (ang. limerick, od miasta Limerick w Irlandii) – miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o skodyfikowanej budowie: * pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanych (w klasycznym limeryku wersy I, II i V liczą po trzy zestroje, a wersy III i IV – po dwa), * układ rymów aabba, * główne metrum: anapest lub amfibrach, * nazwa w klauzuli pierwszego wersu (podstawa rymu a). Utwór ten, który pod względem treści jest rymowaną anegdotą, ma też zwykle stały układ narracji: * wprowadzenie bohatera i miejsca, w którym dzieje się akcja, w pierwszym wersie, * zawiązanie akcji w wersie drugim (często wprowadzony jest tu drugi bohater), * krótsze wersy trzeci i czwarty to kulminacja wątku dramatycznego, * zaskakujące, najlepiej absurdalne rozwiązanie w wersie ostatnim. Limeryk, którego historyczne proweniencje sięgają prawdopodobnie XVIII-wiecznej Irlandii, wprowadził do świata literatury Edward Lear w ostatniej dekadzie XIX w. Gatunek ten szybko stał się popularny w męskich klubach wiktoriańskiej Anglii, gdzie powodzeniem cieszyły się limeryki sprośne, pornograficzne czy bluźniercze. W Polsce gatunek ten wykorzystywali m.in. Julian Tuwim, Maciej Słomczyński, Wisława Szymborska, Stanisław Barańczak, Janusz Minkiewicz, Antoni Marianowicz, Mariusz Parlicki, Krzysztof Daukszewicz, Bronisław Maj, Michał Rusinek, Piotr Michałowski, Jacek Kaczmarski.