dopełnienie

Dopełnienie – część zdania oznaczająca przedmiot czynności wyrażonej orzeczeniem zdania w stronie czynnej w sposób bezpośredni bądź pośredni. W języku polskim występuje dopełnienie bliższe (zwykle w bierniku lub w zdaniach przeczących w dopełniaczu, rzadziej w narzędniku) oraz dopełnienie dalsze (w celowniku, narzędniku lub miejscowniku). Przykłady: * Kot pije wodę – dopełnienie bliższe w bierniku. * Pies nie pije mleka – dopełnienie bliższe w dopełniaczu. * Dziecko daje mamie prezent – «prezent» to dopełnienie bliższe w bierniku, «mamie» to dopełnienie dalsze w celowniku. * Marcin kieruje ciężarówką – dopełnienie bliższe w narzędniku. * Adam zjada dużo chleba – dopełnienie bliższe w dopełniaczu. Przy zamianie zdania na stronę bierną, dopełnienie bliższe staje się podmiotem, a dotychczasowy podmiot jest wprowadzany przez konstrukcje przez(e) + biernik, np.: * prezent jest dawany mamie przez dziecko * ciężarówka jest kierowana przez Marcina Zdania takie nie mają dopełnienia bliższego, dopełnienie dalsze nie ulega zmianie. W zależności od wzajemnego położenia podmiotu (S), orzeczenia (V) i dopełnienia (O) w typowym zdaniu, klasyfikuje się języki do jednej z sześciu grup: * SVO, SOV, VSO, OVS, OSV, VOS