retrograde woordenboek

Met retrograad wordt bedoeld een woordenboek of woordenlijst die alfabetisch is opgesteld op basis van de laatste letters van de woorden, dus alsof de woorden van achteren naar voren worden gelezen. Dit in tegenstelling tot een gewoon woordenboek, dat is opgesteld op volgorde van de eerste letters van het woord. Het voordeel van een retrograde woordenlijst is dat gemakkelijk alle woorden met hetzelfde achtervoegsel gevonden kunnen worden. Vooral in medische vakterminologie, die op Latijn gebaseerd is, komen daardoor vaak betekenisverwante termen bijeen te staan, zoals alle woorden op -itis (artritis, balanitis, gastritis, hepatitis enz.), die allemaal een ontstekingsreactie door een infectie van organisch weefsel betreffen. Een ander gebruik is voor het zoeken van rijmwoorden. Het eerste retrograde woordenboek van het Nederlands was het Retrograde woordenboek van de Nederlandse taal van E.R. Nieuwborg, dat uit 1969 dateert en dat in 1978 een tweede druk beleefde. Het Retrograad woordenboek van het Middelnederlands verscheen in 1972. Het werd met behulp van ponskaarten opgesteld door de Nederlandse taalkundige . Voor die tijd was dat een revolutionaire en moderne techniek. Het Groot schimpnamenboek van Nederland uit 1998 bevat een retrograad register.