Gimnazjum w Słucku

Gimnazjum w Słucku (biał. Слуцкая гімназія – Słuckaja himnazija) – szkoła średnia istniejąca w Słucku od początków XVII wieku do 1920. Gimnazjum założył ok. 1617 roku książę Krzysztof Radziwiłł, brat Janusza. Pierwszym rektorem szkoły został Andrzej Muzoniusz; później funkcję tę pełnili m.in. Reinhold Adami, Jeremiasz Syliniusz, Jakub Taubman oraz Jakub Inglis. W XVIII wieku w szkole uczono języka polskiego i niemieckiego, łaciny, etyki, retoryki, historii, prawa i matematyki. Na początku stulecia zniesiono cenzus wyznaniowy; w gimnazjum mogli się odtąd uczyć katolicy, którzy z czasem zdominowali grono uczniów. Obok szkoły funkcjonował internat dla ubogiej młodzieży. W początkowym okresie istnienia szkoły nauka była bezpłatna. W 1801 roku szkołę ukończył Adam Czarnocki, jeden z najbardziej znanych badaczy Słowiańszczyzny, a kilkadziesiąt lat później Witold Ceraski – astronom, profesor. W szkole wykładali w tym czasie m.in. prof. Tołowiński, Niemonowicz i Piotrowski. W 1809 roku władze rosyjskie zmieniły status uczelni na szkołę powiatową guberni mińskiej, jednak w 1827 roku odnowiono słuckie gimnazjum pod kierownictwem ks. Leopolda Wannowskiego. Wówczas w szkole nauczali m.in. profesorowie Kuncewicz, Kurnatowski, Głowacki i Herman. Do znanych uczniów w owym okresie należał Antoni Pietkiewicz (Pług), Aleksander Walicki i . W 1835 roku po buncie studentów, którzy odmówili modlenia się za rodzinę carską, gimnazjum podporządkowano władzom rosyjskim. One odtąd mianowały kierownika szkoły i nauczyciela języka rosyjskiego - Jednota Litewska wciąż mianowała jego zastępcę (tzw. "inspektora) oraz pozostałych nauczycieli. Pozwolno również prowadzić naukę religii reformowanej po polsku. W 1881 roku kalwińskie gimnazjum przeszło definitywnie pod opiekę rządu rosyjskiego; odtąd nazywano je gimnazjum męskim w Słucku, ale zachowano bliskie związki z Jednotą Litewską, która wciąż wysyłała tam swoich uczniów i wyznaczała nauczyciela religii reformowanej. W 1829 roku uczęszczało do niego 231 uczniów, w tym 20 stypendystów Jednoty Litewskiej. W 1889 roku uczęszczało do niego ok. 300 uczniów. Kres istnieniu placówki przyniosła I wojna światowa, Traktat Ryski i nastanie władzy radzieckiej na Słucczyźnie w 1920 roku.