Stitswerd

Stitswerd (Gronings: Stivverd) is een dorp in de gemeente Het Hogeland, in de Nederlandse provincie Groningen. In het dorp wonen ongeveer 60 inwoners (CBS 2021) verdeeld over ongeveer 30 huizen. In het postcodegebied van Stitswerd wonen ongeveer 120 mensen. Het kleine dorp heeft door de eeuwen heen door zijn beperkte omvang en kleinschalige uitstraling steeds tot de verbeelding gesproken. Zo schreef de rondreizende Wehester onderwijzer : "Waarlijk, Stitswerd heeft veel van een zoogenaamden Engelschen tuin; de nederige huisjes zijn als ware het zoo los weg uit de hand, in verschillende partijen rond gezet." Van der Aa beschreef Stitswerd als "een klein, maar oud dorp, welks huizen zeer verward dooreen staan, om een bochtige kleiweg, de Knolweg genaamd". Volgens de Rottumer onderwijzer Jacob Tilbusscher werd het dorp vroeger in de volksmond ook wel Leuje Brussel ('Klein-Brussel') genoemd vanwege de geringe omvang van het dorp. In 1973 schaarde burgemeester Cor Bernard (van Kantens en Usquert) Stitswerd met Rottum en Eppenhuizen onder de 'kabouterdorpen'. Buursma ten slotte noemt het een dorpje met een 'pittoresk karakter' vanwege het ensemble met veel woningen uit de 19e eeuw. Het dorp werd onder andere geschilderd door Johan Dijkstra van de Groninger kunstkring De Ploeg. Een oude schimpnaam voor de inwoners van het dorp is Brageltrappers, waarbij bragelen slaat op 'lopen in natte klei'. De omgeving van Stitswerd bestaat namelijk uit klei die met name in de winter erg nat kan zijn.