Tadeusz Gorecki

Autor: Dmitrij Ja. Siewieriuchin Andriej P. Kierzum Gorecki (Górecki) Tadeusz / Горецкий Фаддей Антонович (1825–1868), h. Dołęga, malarz, autor obrazów o tematyce historycznej i religijnej oraz portretów, kopista i pedagog... Gorecki (Górecki) Tadeusz / Горецкий Фаддей Антонович (1825–1868), h. Dołęga, malarz, autor obrazów o tematyce historycznej i religijnej oraz portretów, kopista i pedagog. Urodził się 5 czerwca 1825 r. we wsi Dusieniata koło Wilna (gub. wileńska, obecnie lit. Dusinėnai ) w rodzinie szlacheckiej. Był synem pułkownika Antoniego Góreckiego (1787–1861), poety-satyryka, uczestnika wojen napoleońskich i powstania listopadowego 1830 r., i Weroniki z Ejdziwitowiczów. Miał starszego brata Ludwika, oficera armii rosyjskiej, poległego w czasie wojny krymskiej (1853–1856). Jego kuzynem (syn siostry ojca Scholastyki Góreckiej) był malarz Walenty Wańkowicz (1799–1842). Po porażce powstańców ojciec wyemigrował do Francji, zostawiwszy w Rosji rodzinę, której skonfiskowano majątek. Pierwsze lekcje malarstwa brał Gorecki w Wilnie pod okiem W. Wańkowicza oraz u Kanutego Rusieckiego (1800–1860) i Wincentego Dmochowskiego (1807–1862). W 1839 r. matka otrzymała nakaz umieszczenia obu synów w Korpusie Kadetów w Petersburgu, skąd ze względu na słabe zdrowie udało się go zwolnić. W 1841 r. rozpoczął studia w petersburskiej Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych (ASP), uzyskując wynoszące 350 rub. rocznie stypendium Gabinetu Jego Cesarskiej Mości. Gorecki zwrócił na siebie uwagę Mikołaja I (1796–1855), który śledził jego postępy. Studiował malarstwo pod kierunkiem akademika Karła P. Briułłowa (1799–1852). W latach 1843–1847 pomagał mu w tworzeniu fresków w stołecznym soborze św. Izaaka. Dokończył niektóre rozpoczęte przez Briułłowa obrazy, m.in. portret bajkopisarza Iwana A. Kryłowa (1769–1844), wykonał też kopię jego Autoportretu (1848) oraz kilka innych kopii jego obrazów. Od 1842 r. brał udział w wystawach akademickich. W 1843 r. otrzymał mały srebrny medal za obraz Ślepy starzec z przewodnikiem [ Слепой нищий с мальчиком ], w 1845 r. – złoty medal „za ekspresję” za obraz Spowiedź dziewczyny [ Исповедь молодой девушки у католического священника ], w 1848 r. – wielki złoty medal, tytuł malarza, rangę 14. klasy i prawo do zagranicznych stypendiów za obraz konkursowy Chrystus błogosławiący dzieci [ Христос благословляет детей ]. W 1847 r. namalował portret poety Adama Mickiewicza (1798–1855), który przyjaźnił się z ojcem artysty. Sportretował także swojego starszego brata (1848), wielu wojskowych, przedstawicieli stołecznej arystokracji oraz katolickich hierarchów, m.in. arcybiskupa mohylewskiego Kazimierza Dmochowskiego (1780–1851). W 1850 r. za portret rzeźbiarza Piotra K. Kłodta ( Peter Clodt von Jürgensburg , 1805–1867) (obecnie w Państwowej Galerii Tretiakowskiej w Moskwie) otrzymał tytuł akademika. W tym samym roku namalował obraz Pocałunek wielkanocny (obecnie w Państwowym Muzeum Rosyjskim), utrzymany w duchu późnego romantyzmu. Późniejsza twórczość Goreckiego w pełni wpisuje się w nurt sztuki akademickiej. W 1853 r. powrócił do Petersburga, gdzie przedstawił na wystawie akademickiej swoje dzieła stworzone za granicą, a w następnym roku otrzymał tytuł akademika malarstwa historycznego za obrazy Przy łożu umierającej, Pielgrzymi [ Пилигримы ] oraz Perspektywiczny widok Alhambry w Hiszpanii [ Перспективный вид Альгамбры ] (ten ostatni został kupiony dla Cesarskiego Ermitażu). We Włoszech poznał Marię Mickiewiczównę (1835–1922), starszą córkę A. Mickiewicza i Celiny Szymanowskiej (1812–1855), córki znanej pianistki i kompozytorki Marii Szymanowskiej (1789–1831). Pobrali się 7 listopada 1857 r., mimo przeszkód ze strony rodziny Mickiewiczów (Maria miała wyjść za mąż za innego). Gorecki zamieszkał wraz z żoną w Paryżu, gdzie po latach rozłąki spotkał się z ojcem. We Francji stworzył wiele historycznych, rodzajowych i religijnych płócien oraz portretów, m.in. członków swojej rodziny. Na paryskich wystawach wystawiano jego obraz