Toesjemljacultuur

De Toesjemljacultuur, ook Bantserovsjtsjinacultuur, (Russisch: Тушемлинская-банцеровская культура) is een Oost-Baltische archeologische cultuur van de late ijzertijd-vroege middeleeuwen (4e-7e eeuw) in de oblasten Vitebsk, Minsk en Mogiljov van Midden- en Noord-Wit-Rusland en de Russische oblast Smolensk. De cultuur werd voor het eerst beschreven in de jaren vijftig van de 20e eeuw door en . In de jaren zestig concludeerde dat Midden- en Noord-Wit-Rusland, samen met de oblast Smolensk, één cultureel en archeologisch geheel vormden. De cultuur ging direct vooraf aan de vestiging van de Slavische Krivitsjen in dit gebied. Ze ontwikkelde zich op basis van de eerdere Dnjepr-Dvinacultuur en de geborsteldkeramiekcultuur als resultaat van een instroom van dragers van de Kievcultuur. De naam is afgeleid van de -rivier en de gelijknamige nederzetting aan de oever in de buurt van het dorp Mokrjadino in het Potsjinkovski-district van de oblast Smolensk, en van het Wit-Russische dorp Bantserovsjtsjina nabij Minsk.