Ursula Ledóchowska

Autor: Michaił W. Szkarowskij Irena Wodzianowska Ledóchowska (Halka-Ledóchowska) Julia Maria (imię zakonne: Urszula) / Ледуховская Юлия (Урсула) (1865–1939), h. Szaława, założycielka i przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, święta Kościoła katolickiego... Ledóchowska (Halka-Ledóchowska) Julia Maria (imię zakonne: Urszula) / Ледуховская Юлия (Урсула) (1865–1939), h. Szaława, założycielka i przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, święta Kościoła katolickiego. Urodziła się 5/17 kwietnia 1865 r. w Loosdorf w Dolnej Austrii. Jej ojcem był polski arystokrata hr. Antoni August Ledóchowski (1823–1885), rotmistrz huzarów austriackich i szambelan dworu cesarskiego, matką Szwajcarka Józefina z domu Salis-Zizers (1831–1909). Miała dziewięcioro rodzeństwa, z którego starsza siostra Maria Teresa (1863–1922), beatyfikowana w 1975 r., założyła Zgromadzenie Sióstr Misjonarek św. Piotra Klawera dla misji w Afryce, młodszy brat Włodzimierz (1866–1942) był 26. generałem zakonu jezuitów, a siostra Ernestyna (1869–1950) kanoniczką. Kolejny brat Ignacy (1871–1945) – najpierw pułkownik austriacki – został generałem dywizji Wojska Polskiego. Początkową edukację otrzymała w domu, następnie wraz z siostrami uczęszczała do Szkoły Pań Angielskich ( Dames Anglaises ) w St. Pölten. W 1883 r. rodzina przeniosła się do Lipnicy Dolnej (obok Lipnicy Murowanej) w Galicji. W 1886 r. wstąpiła do krakowskiego klasztoru urszulanek, gdzie otrzymała imię zakonne – Maria Urszula od Jezusa. W czasie pobytu w Krakowie brała lekcje malarstwa, ozdabiając klasztor kilkunastoma obrazami. Uzyskała dyplom nauczycielski, a w Orleanie (Francja) dyplom uprawniający do nauczania jęz. francuskiego. Pracowała też jako nauczycielka i wychowawczyni w gimnazjum urszulanek. W 1904 r. została wybrana przełożoną klasztoru. Dzięki jej staraniom powstał przy klasztorze pierwszy na ziemiach polskich internat dla studentek. W marcu 1907 r. urszulanki krakowskie otrzymały od proboszcza kościoła św. Katarzyny w Petersburgu, Konstantego Budkiewicza (1867–1923), propozycję kierowania internatem żeńskim przy tamtejszym gimnazjum parafialnym. 21 stycznia 1908 r. otrzymała od Stolicy Świętej erekcję kanoniczną autonomicznego domu urszulanek w Petersburgu z prawem prowadzenia nowicjatu. Pracowała w konspiracji (nosiła tylko krzyż, a habit zamieniła na czarną suknię angielską), ponieważ w Imperium Rosyjskim działalność zakonów katolickich była zakazana. Do urszulanek wstąpiły wówczas nowe osoby, m.in. dwie nauczycielki gimnazjum przy kościele św. Katarzyny. W maju 1908 r. z jej inicjatywy powstała kongregacja Dzieci Maryi (Sodalicja Mariańska) dla uczennic gimnazjum, a wkrótce potem dwie kolejne: dla studentek i dla pań z miasta. Pierwsze przyjęcie członkiń odbyło się 8 grudnia 1908 r. Moderatorem Sodalicji był ks. K. Budkiewicz, większość zebrań natomiast prowadziła osobiście Ledóchowska. Stawiano na pracę nad sobą, a formacji tej przyświecało hasło: „Z wiary waszej czyn wasz będzie!”. Jak sama wspominała: „I tak upłynął pierwszy rok szkolny w Petersburgu, niełatwy, ale Pan w tabernakulum małej kapliczki […] czuwał nad gromadką małą. […] I choć czasem było ciężko, troski materialne gryzły, ale posuwała się praca. Dzieci po trosze się oswajały, młodsze się garnęły do nas. Zakończył się rok szkolny bez deficytu” (U. Ledóchowska, Byłam tylko pionkiem na szachownicy …, s. 29). Latem 1908 r. wynajęła willę w Terijokach [Териоки] (obecnie Zielenogorsk [Зеленогорск]) w Karelii na odpoczynek dla dzieci i personelu internatu. W trakcie tego pobytu odwiedziła wieś Sortavala, w pobliżu stacji Uusikirkko w gub. wyborgskiej Wielkiego Księstwa Finlandii, szukając miejsca na klasztor. W kwietniu 1908 r. nabyła teren w pobliżu Sortavala (ros. Wołkowo [Волково] do 1948 r. rejon wyborski obw. leningradzkiego, obecnie w jej miejscu znajduje się przedsiębiorstow sadownicze Primorje [ Приморье ]), nad brzegiem Zatoki Fińskiej, i rozpoczęła ta