Granaty Wielickie

Granaty Wielickie (słow. Velické Granáty, Granátová stena, niem. Granatenwand, węg. Gránátfal) – postrzępiona grań odchodząca od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo). Wznosi się ona pomiędzy Doliną Wielicką (Velická dolina) a Doliną Sławkowską (Slavkovská dolina). W grani Granatów Wielickich znajdują się (w kolejności od Kwietnikowej Przełączki): * Rogata Turnia (Rohatá veža, ok. 2420 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Granatów Wielickich, * Niżnia Kwietnikowa Przełączka (Rohatá štrbina), * Granacki Róg (Granátový roh), * Wyżnia Granacka Szczerbina (Horná Granátová štrbina), * Mała Granacka Turnia (Malá Granátová veža, 2298 m), * Pośrednia Granacka Szczerbina (Prostredná Granátová štrbina), * Wielka Granacka Turnia (Veľká Granátová veža, 2318 m), * Niżnia Granacka Szczerbina (Dolná Granátová štrbina), * Dwoiste Czuby (Dvojité zuby), * Niżnia Dwoista Szczerbina (Nižná Dvojitá štrbina), * Dwoista Baszta (Dvojitá bašta), * Pośrednia Dwoista Szczerbina (Prostredná Dvojitá štrbina), * Dwoista Kopa (Dvojitá kopa), * Wyżnia Dwoista Szczerbina (Vyšná Dvojitá štrbina), * Dwoista Turnia (Dvojitá veža, 2312 m) – 2 wierzchołki (wyższy północny), * Dwoista Przełęcz (Sedlo pod Dvojitou, ok. 2210 m), * Wielicka Kopa (Velická kopa, 2227 m), * Niedźwiedzia Przełęcz (Sedlo pod Velickou kopou), * Niedźwiedzie Czuby (Velické hrby): * Zadnia Niedźwiedzia Czuba (Zadný Velický hrb, 2001 m), * Zadnia Niedźwiedzia Szczerbina (Zadná Velická štrbina), * Pośrednia Niedźwiedzia Czuba (Prostredný Velický hrb), * Pośrednia Niedźwiedzia Szczerbina (Prostredná Velická štrbina), * Skrajna Niedźwiedzia Czuba (Predný Velický hrb), * Skrajna Niedźwiedzia Szczerbina (Predná Velická štrbina), * Mała Niedźwiedzia Czuba (Malý Velický hrb). Wymienione powyżej szczyty wraz z Podufałą Turnią (Opálová veža), wznoszącą się w południowo-zachodnim żebrze Rogatej Turni, określane się niekiedy wspólnym mianem – Granackie Turnie (Granátové veže). Po stronie Doliny Wielickiej wznosi się równoległy, niższy szereg szczytów – Granackie Baszty (Granatové steny). Są to kulminacje krótkich, bocznych żeber odchodzących z Granackich Turni. Pomiędzy Granackimi Turniami a Granackimi Basztami przebiega system szerokich, trawiastych zachodów – Granacka Ławka (Granátová lávka). Granackie Baszty opadają do Doliny Wielickiej wysokimi, niemal pionowymi ścianami, są natomiast w większości niezbyt wybitne i łatwo dostępne od strony szerokich przełączek, przez które prowadzi Granacka Ławka. Wśród Granackich Baszt najbardziej znane są (w kolejności od północnego zachodu): * Zwalista Baszta (Westerova stena, ok. 2285 m) – w prawym filarze południowo-zachodniej ściany Zwalistej Turni (Westerov štít), * Podufała Baszta (Opálová stena, 2285 m) – w południowo-zachodnim żebrze Rogatej Turni, poniżej Podufałej Turni, * Wielka Granacka Baszta (Granátová stena, ok. 2245 m) – w zachodnim żebrze Wielkiej Granackiej Turni, * Mała Granacka Baszta (Granátová vežička) – w widłach Dwoistego Żlebu, * Wielicka Baszta (Velická stena, ok. 2230 m) – w południowo-zachodnim żebrze Dwoistej Turni. Granackie Baszty porozdzielane są od siebie trzema głębokimi żlebami, rozszerzającymi się na wysokości Granackiej Ławki w obszerne kotły. Są to: * Kwietnikowy Żleb (Kvetnicový žľab) i Kwietnikowy Kocioł (Kvetnicový kotol), * Granacki Żleb (Granátový žľab) i Granacki Kocioł (Granátový kotol), * Dwoisty Żleb (Dvojitý žľab) i Dwoisty Kocioł (Dvojitý kotol). Granaty Wielickie nie są udostępnione szlakami turystycznymi, są natomiast (po stronie Doliny Wielickiej) popularnym terenem wspinaczkowym, zwłaszcza wysokie ściany Granackich Baszt. Przez Granacką Ławkę i Kwietnikowy Żleb prowadzą ponadto nieznakowane drogi na Staroleśny Szczyt. Ściany Granackich Turni od strony Doliny Sławkowskiej jak i cała dolina są objęte ścisłym rezerwatem przyrody, wstęp jest zabroniony. Pierwsze odnotowane wejścia: * 18 lipca 1907 r. – Alfred Martin i Johann Franz (senior) – prawie całą granią (bez Rogatej Turni), * 6 kwietnia 1909 r. – Zygmunt Klemensiewicz i Jerzy Maślanka – zimowe przejście górnej części północno-zachodniej grani Dwoistej Turni, * 17 kwietnia 1959 r. – Vojtech Korsák i Stanislav Samuhel – zimowe przejście całej grani bez obejść. Na niektóre łatwiej dostępne szczyty i przełęcze wchodzono już w XIX wieku lub wcześniej przy okazji polowań na kozice. Nazwa związana jest z kamieniami półszlachetnymi – granatami, wydobywanymi w XVIII wieku pod ścianami grzbietu od strony Doliny Wielickiej.