virtuele arbeid

Virtuele arbeid is een term die in de mechanica, speciaal in de statica en de constructieleer gebruikt wordt, onder meer om evenwichtstoestanden en de krachtwerking in statisch onbepaalde systemen te bepalen. Een kracht, aangrijpend op een punt van een voorwerp, verricht virtuele arbeid, wanneer dit punt een "virtuele verplaatsing" ondergaat met een component in de richting van die kracht, die gelijk is aan het scalair product van de kracht en de virtuele verplaatsing. Virtuele verplaatsingen zijn willekeurig kleine verplaatsingen die voldoen aan de randvoorwaarden voor het systeem, wat inhoudt dat ze binnen het systeem mogelijk zijn. Met willekeurig klein wordt bedoeld dat de geometrie van de constructie bewaard blijft. Een belangrijke stelling in verband met virtuele arbeid is het beginsel van virtuele arbeid, dat geldig is voor onvervormbare lichamen: Een onvervormbaar stelsel van stoffelijke punten is dan en slechts dan in een evenwichtsstand als de totale virtuele arbeid van alle gegeven uitwendige krachten die werken op de stoffelijke punten, nul is voor elke mogelijke virtuele verplaatsing vanuit die stand: Dit betekent immers dat in de evenwichtsstand de resulterende kracht loodrecht staat op de mogelijke verplaatsingen van het systeem of zelfs 0 is.