Grigori

Grigori (zwani też „obserwatorami” z greckiego ἐγρήγοροι egrḗgoroi, zaś w tradycji hebrajskiej irim) – według apokryficznych Ksiąg Henocha, a także Księgi Jubileuszów upadli aniołowie. Jako aniołowie zostali zesłani na ziemię przez Pana, by opiekowali się ludźmi. Ostatecznie zawiedli oni jednak zaufanie Stwórcy, płodząc potomstwo z ludzkimi kobietami, co według niektórych interpretacji opisuje Księga Rodzaju (Rdz 6,1-4). Wyjawili też ludziom wiele zakazanych przez Boga praktyk (jak np. wyrób broni, czy kosmetyków; sztuki magiczne). Karą za ich występki było zesłanie do Gehenny (Jud 1:6), co oznaczało degradację w anielskiej hierarchii (uznanie, iż są równi demonom). Księga Henocha mówi, że owocem związków grigori z ludzkimi kobietami byli nefilim zwani też gigantami. Zgodnie z tą księgą grigori jest ponad dwustu, choć opisuje ona tylko kilku z ich przywódców.