Zygmunt Librowicz

Autor: Andriej P. Kierzum Artur Kijas Librowicz Zygmunt / Либрович Сигизмунд Феликсович (1855–1921), księgarz, pisarz, redaktor, bibliograf, popularyzator historii, wydawca, związany z Petersburgiem (Piotrogrodem), pseud. Wiktor Rusakow, Rusak, S. Litwincew, Sigizmund Feliksowicz, Diadia Worczun, W. R. Kniżenko, Kniżicyn i in. Librowicz Zygmunt / Либрович Сигизмунд Феликсович (1855–1921) , księgarz, pisarz, redaktor, bibliograf, popularyzator historii, wydawca, związany z Petersburgiem (Piotrogrodem), pseud. Wiktor Rusakow, Rusak, S. Litwincew, Sigizmund Feliksowicz, Diadia Worczun, W. R. Kniżenko, Kniżicyn i in. Brał udział w 5-tomowym rosyjskim wydaniu ( Сочинения , Санкт-Петербург 1882–1883) dzieł Adama Mickiewicza (1798–1855). Redagował w latach 1880–1882 wydawany z inicjatywy Hermanna D. Hoppego (1836–1885) fachowy dwutygodnik dla drukarzy i litografów „Обзор графических искусств” [Przegląd sztuk graficznych] oraz pełnił obowiązki sekretarza w publikowanym przez oficynę M. O. Wolffa w latach 1881–1901 pomnikowym 19-tomowym wydawnictwie Живописная Россия. Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении [Malownicza Rosja. Nasza ojczyzna i jej znaczenie agrarne, historyczne, etniczne, ekonomiczne i socjalne]. Przy jego udziale wydano zbiory utworów Heinricha Heinego (1797-1856) i Gottholda Ephraima Lessinga (1729-1781). W 1883 r. w petersburskim wydawnictwie Henryka Glińskiego (1853–1905) wydał broszurę Stara Polska w opisie malowniczym; publikował też w wydawanym przez niego w latach 1881–1884 Kalendarzu Petersburskim „Gwiazda” . Współpracował również z redakcjami petersburskich gazet i czasopism, m.in. „Łucz” [ Луч ] (1896–1897) i „Nowyj mir” [ Новый мир ]. Po śmierci swego pryncypała został członkiem Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego M. O. Wolff w Petersburgu. Od 1897 r. redagował katalog wydawanych przez księgarnię książek, zatytułowany: Известия Книжних Магазинов Товарищества М. О. Вольф по литературе, науке и библиографии [Wiadomości Magazynów Księgarskich Towarzystwa M. O. Wolff o literaturze, nauce i bibliografii]. W latach 1915–1917 ukazywały się one pod tytułem Вестник Литературы. Илюстрованный Журнал Словесности, Науки и библюграфии Товарищества М. О. Вольф [Wiadomości Literackie. Ilustrowana gazeta literaturoznawstwa, nauki i bibliografii Towarzystwa M. O. Wolff]. Z Petersburga pisywał do periodyków warszawskich: „Nowin”, „Słowa” i „Kuriera Codziennego”. W 1882 r. podjął współpracę z polskojęzyczną gazetą petersburską „ Kraj ”, redagowaną przez Włodzimierza Spasowicza (1829–1906) i Erazma Piltza (1851–1929). Artykuły Jubileusz Syberii i Teatr polski w Petersburgu zapoczątkowały jego regularne kontakty z tą gazetą. W notatce z Syberii z 1883 r. przedstawił krótkie wypisy z książki Ferdinanda Müllera (1837–1900), wysoko oceniającej cywilizacyjną i kulturową działalność Polaków na tym obszarze. W 1884 r. w krakowskiej filii firmy Gebethner i Spółka wydana została książka Polacy w Syberii , pierwsze obszerniejsze studium na ten temat w literaturze polskiej. Jej nowość polegała na tym, że poza wątkiem martyrologicznym sporo miejsca poświęcił wkładowi Polaków w zagospodarowanie i poznanie ziem od Uralu po Kamczatkę. Eksploracji Syberii Librowicz poświęcił ponadto kilka drobniejszych prac, m.in. Сибир и поляки [Sybir i Polacy] (1914), w której scharakteryzował dotyczące tego regionu prace Wacława Sieroszewskiego (1858–1945), Adama Szymańskiego (1852–1916) i Agatona Gillera (1831–1887). W czasie I wojny światowej (1914–1918), po zajęciu Lwowa przez wojska rosyjskie, zgłosił propozycję zorganizowania w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (Ossolineum) we Lwowie specjalnego działu poświęconego obecności Polaków na Syberii. Publikował teksty w petersburskich wydawnictwach „Nowosti” ( Новости ), „Birżewyje Wiedomosti” [ Биржевые ведомости ], „Łucz” [ Луч ], „Gołos” [ Голос ]. Były to artykuły, studia, opowieści i szkice z zakresu historii, historii literatury, teatru,