Albaniana

Albaniana of Albanianae, het hedendaagse Alphen aan den Rijn, was een nederzetting bekend uit de Romeinse tijd in de provincie Neder-Germanië (Germania Inferior). Albaniana bestond uit een Romeins grensfort (castrum of castellum in het latijn) aan de zuidoever van rivier de Rijn die de noordgrens van het Romeinse Rijk vormde, de zogenaamde limes (Latijn voor "grens") en verder landinwaards een burgernederzetting (canabae). Albaniana staat vermeld op de Peutinger kaart (Tabula Peutingeriana) uit de 3e of 4e eeuw, tussen Nigrum Pullum (Zwammerdam) en Matilo (Leiden-Roomburg) en wordt vermeld in de reisgids van Antoninus (Itinerarium Antonini) uit de 3e eeuw.