dozymetr

Dozymetr (dawkomierz) – przyrząd do pomiaru dawki promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów. Dozymetr mierzący dawkę pochłoniętą przez pojedynczą osobę nazywa się dozymetrem indywidualnym. Dozymetr służy do wyznaczana dawek promieniowania związanych z emisją cząstek alfa, cząstek beta oraz promieniowania gamma. Niektóre dozymetry są również wrażliwe na promieniowanie rentgenowskie lub promieniowanie neutronowe. Rodzaje dozymetrów: * licznik Geigera-Müllera – dozymetry tego typu zliczają (całkują) pomiar w czasie, umożliwiając bezpośredni odczyt dawki promieniowania. * komora jonizacyjna – w osobistych dozymetrach bezpośredniego odczytu, * – oparte na diodach półprzewodnikowych lub tranzystorach polowych MOSFET, * dozymetr chemiczny * – np. dozymetr żelazawo-żelazowy (Frickego) działający przez utlenianie jonów Fe2+ do Fe3+ w zakwaszonym roztworze wodnym zawierającym rozpuszczony tlen. Dozymetr ten może służyć do wyznaczania dawek od 40 do 400 Gy, * dozymetr alaninowy – oparty na alaninie, która po wzbudzeniu tworzy rodnik, do odczytu stosowana jest aparatura do spektroskopii elektronowego rezonansu paramagnetycznego EPR, * – wykorzystuje film fotograficzny (emulsja jądrowa) rejestrującą skumulowaną dawkę promieniowania, * dozymetry luminescencyjne * , RFL – wykorzystujący zjawisko związków fosforu (szkła fosforowego domieszkowanego srebrem, borem lub litem). Odczyt dokonuje się poprzez naświetlenie dozymetru promieniowaniem ultrafioletowym. Odczyty można powtarzać wielokrotnie. * , TLD – oparty na zjawisku termoluminescencji we fluorkach litowców i berylowców, głównie we fluorku wapnia CaF2 i fluorku litu domieszkowanym magnezem i tytanem LiF:Mg, Ti (MTS-N), lub miedzią i fosforem LiF:Mg, Cu, P (MCP-N). Ze względu na niewielką cenę, łatwość użycia oraz możliwość wielokrotnego wykorzystania dozymetry termoluminescencyjne coraz częściej zastępują dozymetry fotograficzne, * – wykorzystuje efekt elektretowy do pomiaru promieniowania alfa, beta i gamma