Fort Madliena

Fort Madalena, także Fort Madliena (malt. Triq Madliena) – fort na Malcie zbudowany w latach 1878–1880, będący częścią dwunastokilometrowego ciągu umocnień obronnych zwanych pierwotnie North West Front, a w 1897 roku z okazji sześćdziesiątych urodzin brytyjskiej królowej Wiktorii nazwanych Victoria Lines. Fort Madalena należy do ciągu fortyfikacji połączonych murem ze stanowiskami strzelniczymi rozciągających się od wschodu od koło Swieqi do zachodnich wybrzeży wyspy w okolicach zatoki Fomm ir-Riħ. Przebiega on wzdłuż naturalnej bariery, jaką stanowi Great Fault. Naturalne cechy obronne uskoku Great Fault zostały docenione już w 1722 roku za panowania wielkiego mistrza kawalerów maltańskich Marca Zondadariego. Za panowania jego następcy Antonia Manoela de Vilheny zbudowano kilka kamiennych budynków i umocnień umiejscowionych w kluczowych miejscach Great Fault. Miały one na celu obronę ówczesnej stolicy przed atakiem od bardziej przystępnej strony północnej. W drugiej połowie XIX w. w czasie szczytu brytyjskiej potęgi wojskowej i ze względu na kluczowe znaczenie Malty po oddaniu do użytkowania w 1869 roku Kanału Sueskiego, zapadła decyzja o budowie systemu obronnego wzdłuż uskoku Great Fault. Linia obrony złożona jest z różnych rodzajów fortyfikacji: fortów, baterii, murów obronnych, umocnionych stanowisk piechoty, reflektorów. Fort był budowany w dwóch fazach. Pierwsza w latach 1878–1880 zakończona wybudowaniem, kosztem ówczesnych 9400 funtów, fortyfikacji o narysie poligonalnym w kształcie pięciokątu. Fort został zbudowany na wzgórzu ponad Baħar iċ-Ċagħaq na wysokości 132 m n.p.m. stanowiącym dogodne miejsce do obserwacji i obrony przed potencjalnym atakiem od strony morza w okolicach , Saint Paul’s Bay i Mellieħa. Pierwotnie w miejscu lokalizacji fortu znajdowała się niewielka kaplica pod wezwaniem św. Magdaleny, która po osiągnięciu porozumienia pomiędzy armią a władzami kościelnymi została przeniesiona około 250 metrów od pierwotnej pozycji. Nazwa fortu pochodzi od patronki kaplicy. Druga faza budowy została zakończona w 1885 roku dodaniem dwóch 9,2 calowych dział BL 9.2 inch gun Mk I–VII od strony morza, które w odpowiedzi na wyposażenie okrętów włoskiej marynarki wojennej w działa okrętowe dalekiego zasięgu w 1906 roku zostały wymienione na działo BL 9.2 inch gun Mk IX–X. W okresie I wojny światowej uzbrojenie fortu zostało uzupełnione o dwa działa o kalibrze 6 cali. Z uwagi na idealne położenie fortu na wyspie Malcie od strony pobliskiej Sycylii, Fort Madalena stał się główną stacją radarową wyspy w okresie II wojny światowej oraz po wojnie i pozostawał nią do 1979 roku, do momentu wycofania się z wojsk brytyjskich z Malty. W tym też roku obiekt został przejęty przez armię maltańską. Obecnie na terenie fortu mają swoją główną kwaterę ochotnicze służby ratownicze – St John Rescue Corps. W 1998 roku rząd Malty zgłosił wniosek o wpisanie Victoria Lines na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W 2006 roku na terenie fortu został zamontowany radar będący częścią europejskiego systemu monitoringu ruchu statków i informacji VTMIS. Obecnie fort jest udostępniony dla zwiedzających.