kampania włoska w czasie II wojny światowej

Kampania włoska podczas II wojny światowej – działania wojenne prowadzone przez wojska alianckie przeciwko III Rzeszy Niemieckiej i jej sojusznikom we Włoszech kontynentalnych oraz na wyspach Morza Śródziemnego należących politycznie do Królestwa Włoch w okresie od 10 lipca 1943 r. do 2 maja 1945 r. Pierwszy akt kampanii, inwazja aliantów na Sycylię, rozpoczęta 10 lipca 1943 r., doprowadziła do upadku faszystowskiego reżimu we Włoszech i upadku Benita Mussoliniego 25 lipca, który został aresztowany na rozkaz króla Wiktora Emanuela III. Nowy włoski rząd podpisał zawieszenie broni z aliantami 8 września 1943 r. Niemcom jednak wkrótce udało się przejąć kontrolę nad północnymi i środkowymi Włochami; Mussolini, który został uratowany przez niemieckich spadochroniarzy, po czym ustanowił marionetkowe państwo, Włoską Republikę Socjalną (wł. Repubblica Sociale Italiana, RSI), aby zarządzać terytorium okupowanym przez Niemców, co doprowadziło do podziału Włoch na dwie części. Niemcy, często wspierani przez faszystów, popełniali zbrodnie wojenne przeciwko włoskim cywilom i żołnierzom niefaszystowskim. W rezultacie powstała nowa włoska armia walcząca przeciwko Niemcom u boku aliantów, wraz z dużym włoskim ruchem oporu, podczas gdy żołnierze lojalni wobec Mussoliniego nadal walczyli po stronie Niemców w szeregach Narodowej Armii Republikańskiej. Ten okres jest przez część badaczy nazywany włoską wojną domową. Kampania włoska zakończyła się, gdy niemiecka Grupa Armii C poddała się bezwarunkowo aliantom 2 maja 1945 r., tydzień przed oficjalną kapitulacją Niemiec. Niepodległe państwa San Marino i Watykan, enklawy otoczone przez terytorium Włoch, chociaż neutralne, również poniosły straty ludzkie i materialne podczas tej kampanii. Kampania włoska stanowi część większej kampanii śródziemnomorskiej.