krypton

Krypton (Kr; z gr. κρυπτός (kryptos) = „ukryty”) – pierwiastek chemiczny z grupy helowców w układzie okresowym. Jest to bezbarwny, niereaktywny gaz. Został odkryty w roku 1898 przez W. Ramsaya i M.W. Traversa. Nazwa pochodzi od greckiego kryptos – „ukryty”. Występuje w atmosferze ziemskiej w ilości ok. 1,14 ppm. Jest jednym z produktów rozpadu promieniotwórczego uranu i plutonu. Nie ma znaczenia biologicznego. Ma 32 izotopy z przedziału liczby masowej 69–100 o okresie półtrwania minimum 1 ms. Trwałe są izotopy 78, 80, 82, 83, 84 i 86. Jest bardzo słabo reaktywny, podobnie jak inne gazy szlachetne. Reaguje tylko z gazowym fluorem pod wysokim ciśnieniem, tworząc fluorek kryptonu(II) oraz w specyficznych warunkach z fluorowodorem, tworząc fluorowodorek kryptonu. Tworzy również kompleksy klatratowe z wodą i hydrochinonem. Dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach. Inne jego praktyczne zastosowanie to wyszukiwanie rud uranu, jako że jest jednym z częstych produktów jego rozszczepienia. Izotop 86Kr ma pomarańczowoczerwoną linię w widmie atomowym. Długość fali elektromagnetycznej tej linii stanowiła od 1960 do roku 1983 wzorzec metra w systemie SI, według wzoru: 1 metr = 1650763,73 długości fali tej linii.