Lary

Lary (łac. Lares, genii loci, lp. odpowiednio: Lar, genius loci) – dusze zmarłych, czczone w Rzymie jako chroniące przed nieszczęściami bóstwa opiekuńcze domu i sprawcy pomyślności. W kapliczkach (larariach) umieszczano ich statuetki, modlono się do nich i składano im ofiary. Z okazji wesela, urodzin lub rodzinnej uroczystości otrzymania przez chłopca bulli lub toga virilis, otwierano domowe kapliczki i składano larom ofiary z ciasta, wina, kadzidła, a całość zdobiono kwiatami. Przeciwieństwem larów były złe dusze – larwy (larvae). Do najważniejszych należały Lares familiares opiekujące się rodziną i domem; w wierzeniach starożytnych Rzymian były to dusze zmarłych przodków, sprawujące pieczę nad żyjącymi krewnymi. Przedstawiano je jako młodzieńców trzymających rogi obfitości. Ich wizerunki znajdowały się przy ognisku domowym w atrium, w tzw. lararium, bądź w jadalni. Na wstępie posiłku składano im ofiarę z pokarmu, podobnie jak podczas wszelkich uroczystości domowych, a z okazji wyjazdu lub przyjazdu odprawiano do nich modły. Etymologia tego słowa pozostaje niejasna. Wyróżniano ogółem następujące odmiany larów: * Lares familiares – opiekujące się pozostałymi przy życiu członkami rodziny: * Lares rurales – sprawujące opiekę nad członkami rodziny na polu * Lares permarini – sprawujące opiekę w zagrodzie, za granicą, na morzu * Lares militares – zapewniające opiekę na lądzie, w wojsku i podczas podróży * Lares publici – lary publiczne: * Lares urbani – sprawujące opiekę nad całym miastem * Lares praestites – opiekujące się całym państwem * Lares viales – opiekunowie dróg publicznych * Lares compitales – opiekunowie dróg i ścieżek * Lares Augusti – czczone wraz z Augusta Czczono je składaniem ofiar podczas obchodzonych 23 grudnia Larentaliów (Larentinaliów), wywodzących się z dawniejszych kultów i tradycji.