Mnożnik kreacji pieniądza

Mnożnik kreacji pieniądza – pozwala odpowiedzieć na pytanie, jaką wielkość zasobu pieniądza (mierzonego agregatem M1) jest w stanie wykreować system bankowy z pojawiającego się w gospodarce nowego pieniądza wielkiej mocy (mierzonego agregatem M0, nazywanego niekiedy bazą monetarną). Potocznie możemy powiedzieć, że zasób pieniądza to ilość pieniądza, jaka może służyć w danym kraju (w społeczeństwie) do dokonywania transakcji. Ze względu na pojawiające się w ostatnich dekadach różnego rodzaju ‘innowacje finansowe’, coraz częściej miarą zasobu pieniądza stają się agregaty M2 i M3. Zatem mnożnik kreacji pieniądza to: Zdefiniujmy dwa parametry i * Stosunek pieniędzy trzymanych w gotówce (C) do pieniędzy w postaci depozytów (D) jest równy : * Stopa rezerwy obowiązkowej (banków komercyjnych w banku centralnym) : gdzie – gotówka obowiązkowo przechowywana przez banki komercyjne w banku centralnym. Z definicji oraz Z definicji parametrów i możemy wyliczyć oraz Zatem możemy napisać, że Wstawiając te wartości do definicji mnożnika i robiąc elementarne przekształcania otrzymujemy: Zatem przy stałej wartości czym mniejsza wartość stopy rezerw, tym więcej pieniądza mogą wykreować banki komercyjne. Zauważmy, że niezależnie od tego, jakie jest dla (czyli dla stuprocentowej rezerwy) mnożnik kreacji pieniądza jest równy 1, czyli nie ma kreacji pieniądza. Wartości mnożnika mogą być bardzo duże, np. kiedy to natomiast dla i W ostatnich dekadach konsumenci mają coraz mniej gotówki w swoich portfelach, a zapłaty dokonywane są w sposób bezgotówkowy, odpowiada to sytuacji stale malejącego Dla granicznej wartości, kiedy mnożnik kreacji pieniądza przyjmuje postać prostego wzoru (bardzo często używanego, ale warto mieć świadomość, że jest to przybliżenie sytuacji w obecnym systemie bankowym, kiedy nadal posługujemy się gotówką trzymaną w naszych portfelach):