Nanpō

Wyspy Nanpō (jap. 南方諸島 Nanpō-shotō, Nampō-shotō; dosł. Wyspy Południowe lub Archipelag Południowy) – zbiorcza nazwa łańcucha wysp, rozciągającego się południkowo ok. 1500 km na południe od czterech głównych Wysp Japońskich, a dokładnie od półwyspu Izu i zatoki Sagami w głąb Pacyfiku, aż do Marianów Północnych. Administracyjnie wchodzą one w skład prefektury Tokio. Wyliczając od północy, na łańcuch ten składają się trzy główne archipelagi: Izu, Ogasawara, Kazan (nosi także nazwę Iō). Niektóre mapy i źródła traktują archipelagi Ogasawara i Kazan jako jeden archipelag o nazwie Ogasawara, który według klasyfikacji japońskiej dzieli się na dwa mniejsze archipelagi: Ogasawara-guntō i Iō-rettō. Odległość od wysuniętej najdalej na południe Minami Iō-tō do wyspy Farallon de Pajaros w archipelagu Marianów Północnych wynosi ok. 1000 km. Archipelag Ogasawara-guntō dzieli się na małe archipelagi: Mukojima-rettō, Chichijima-rettō i Hahajima-rettō. Pomiędzy Geospatial Information Authority of Japan (GSI) a Hydrographic and Oceanographic Department należącym do Japan Coast Guard (JCG – Japońska Straż Wybrzeża) panują pewne rozbieżności dot. zasięgu i nazewnictwa wysp i archipelagów. W załączonym dokumencie w języku japońskim, sporządzonym przez JCG, znajduje się szczegółowy opis dotyczący m.in. grupy wysp Nanpō. Na stronie 9 jest zamieszczona mapa nr 1 pokazująca obszary, gdzie niektóre nazwy nie zostały jeszcze usystematyzowane. Dotyczy to zarówno Nanpō, jak i Archipelagu Południowo-Zachodniego (Nansei-shotō – Riukiu). Z kolei na mapie nr 10 na stronie 14 zaznaczono różnice stanowisk obu agencji rządowych: kolorem pomarańczowym – GSI, a kolorem niebieskim – JCG. GSI wyróżnia dwa główne obszary: Izu-shotō i Ogasawara-shotō. Ten drugi obszar dzieli z kolei na: Kazan-rettō, Ogasawara-guntō, Minami Tori-shima, Oki-no-Tori-shima. JCG sugeruje identyczny podział i nazewnictwo, ale traktuje cały obszar wielkiego trójkąta jako Nanpō-shotō. * Izu-shotō * Ōshima (Izu Ōshima) 大島, pow. 90,73 km2 * To-shima 利島, pow. 4,12 km2 * Nii-jima 新島, pow. 22,97 km2 i położona nieopodal Shikine-jima 式根島, pow. 3,67 km2 * Kōzu-shima 神津島, pow. 18,24 km2 * Miyake-jima 三宅島, pow. 55,20 km2 * Mikura-jima 御蔵島, pow. 20,52 km2 * Hachijō-jima 八丈島, pow. 69,11 km2 i leżąca tuż obok Hachijō-kojima 八丈小島, pow. 3,07 km2 * Aoga-shima 青ヶ島, pow. 5,96 km2 * Sumisu-jima lub Sumisu-tō, 須美寿島, Smith Island lub Smith Rock (skała), pow. 0,02 km2 * Sōfu-gan lub Sōfu-iwa 孀婦岩 (skała) * Tori-shima 鳥島 lub Izu-no-Tori-shima 伊豆鳥島, pow. 4,79 km2 * Beyonēsu-retsugan ベヨネース列岩 Bayonnaise Rocks (grupa skał) * Ogasawara-shotō, jap. 小笠原諸島, ang. Bonin Islands, 106,88 km2 (w ścisłym sensie, czyli 3 główne grupy wysp: Mukojima-rettō, Hahajima-rettō, Chichijima-rettō - 69,52 km2) ; 2 932 mieszkańców * * 聟島列島, ang. Perry Group * 聟島, hiszp. Isla del Novio, pow. 2,56 km2 * 媒島), pow. 1,37 km2 * 嫁島, hiszp. Isla de la Novia, 0,85 km² * 北ノ島, hiszp. Isla Norte, 0,19 km² * 父島列島, ang. Beechey Group, * Chichi-jima 父島, ang. Peel Island, pow. 23,45 km2 * 兄島, hiszp. Isla del Hermano Mayor, pow. 7,88 km2 * 弟島, hiszp. Isla del Hermano Menor, pow. 5,20 km2 * 西島, hiszp. Isla Oeste, 0,49 km² * 南島, hiszp. Isla Sur 0,34 km² * 東島, hiszp. Isla Este, 0,28 km² * 母島列島, ang. Coffin Group, Bailey Group * Haha-jima 母島, ang. Coffin Island, Hillsborough Island, pow. 19,88 km2 ; 440 mieszkańców * 姉島, hiszp. Isla de la Hermana Mayor, pow. 1,43 km2 * 向島, pow. 1,38 km2 * 妹島, hiszp. Isla de la Hermana Menor, pow. 1,23 km2 * 姪島, hiszp. Isla de la Sobrina, 1,13 km² * 平島 0,60 km² * Kazan-rettō lub Iō-rettō 火山列島, ang. Volcano Islands, 33,01 km2 (bez Nishino-shima) * Nishino-shima 西之島, ang. Rosario Island, pow. 2,89 km2 ; niezamieszkana, leży w dużej odległości na północ od pozostałych trzech wysp archipelagu * 北硫黄島, hiszp. Isla Septentrional del Azufre, pow. 5,56 km2 ; niezamieszkana * Iwo Jima (Iō-tō) 硫黄島, ang. Iwo Jima, pow. 23,73 km2 ; brak stałych mieszkańców * 南硫黄島, ang. San Augustino Island, pow. 3,54 km2 * Dwie odległe od głównego łańcucha wyspy to: * Minami Tori-shima 南鳥島, Marcus Island, pow. 1,46 km2 ; brak stałych mieszkańców, jest najdalej wysuniętym punktem Japonii na wschód; odległość pomiędzy tą wyspą a najdalej wysuniętą na zachód Yonaguni wynosi 3100 km * Oki-no-Tori-shima 沖ノ鳥島, ang. Parece Vela) 0,0085 km²; niezamieszkana, najdalej wysunięta na zachód wyspa grupy Nanpō