prostracja

Prostracja (leżenie krzyżem lub padanie na twarz) jest wyrazem szczególnego uniżenia się wobec Boga (większego niż klęczenie) oraz jest wyrazem głębokiej modlitwy. Od bardzo dawna istniała ona jako wyraz pobożności prywatnej. Znana była już w Starym Testamencie (Rdz 17,3; Joz 5,14). W obrządku łacińskim obrzęd ten wykonuje kapłan na rozpoczęciu Liturgii Męki Pańskiej w Wielki Piątek, upadając na twarz przed ołtarzem. W tymże łacińskim obrządku prostracja polega na położeniu się na ziemi z wyciągniętym tułowiem, twarzą do ziemi i z rękami podłożonymi pod głowę. Taką prostrację wykonują kandydaci do święceń diakonatu, prezbiteratu i episkopatu, zakonnicy składający śluby oraz kandydat na opata lub kandydatka na w czasie obrzędów liturgicznych. Przed reformami liturgicznymi 2 poł. XX w. istniała także druga forma prostracji, polegająca na pochyleniu ciała w postawie klęczącej. Obecnie taka postawa w liturgii łacińskiej nie występuje. W obrządkach wschodnich istnieje gest odpowiadający zachodniej prostracji, zwany wielkim pokłonem lub pokłonem do ziemi, polegający na uklęknięciu i pochyleniu twarzy do ziemi. Praktykowany jest często, zwłaszcza w okresach pokutnych jak np. Wielki Post.