Szkolne lata Toma Browna

Szkolne lata Toma Browna (ang. Tom Brown’s Schooldays lub Tom Brown’s School Days, spotykana także pod nazwami Tom Brown at Rugby, School Days at Rugby oraz Tom Brown’s School Days at Rugby) – powieść Thomasa Hughesa z 1857 roku, której historia rozgrywa się w latach 30. XIX wieku w Rugby School. Książka ukazuje beztroskie życie jej tytułowego bohatera – Toma Browna, który w wieku jedenastu lat zostaje przeniesiony do szkoły z internatem. Choć uwagę chłopca początkowo pochłaniają sporty, to z czasem zwraca on większą uwagę na zachowanie innych uczniów, stając się bardziej psotliwym i słabiej uczącym się. Umiejętne i rozumne postępowanie dyrektora sprawia, że Tom przechodzi metamorfozę i zaczyna przykładać wagę do takich cech jak obowiązkowość i odwaga. Powierzona mu opieka nad młodszym kolegą George’em Arthurem wywołuje chęć dawania dobrego przykładu i roztaczania opieki nad słabszymi. Książka stanowi przykład gatunku i uznawana jest za pierwszą w historii o tematyce życia szkolnego. W 1898 roku znalazła się w zestawieniu 100 najlepszych powieści wszech czasów magazynu „The Bookman”. Jej treść wywarła duży wpływ na Pierre’a de Coubertina i jego filozofię olimpizmu. Stanowiła także jedną z inspiracji J.K. Rowling do napisania serii książek o Harrym Potterze. Polskie wydania powieści ukazały się w 1913 oraz 1933 roku.