Wakans

Wakans, wakancja, wakansja (z łac. vacat 'jest puste', od vacare 'być wolnym, pustym') – rodzaj defektu punktowego sieci krystalicznej, węzeł sieci nieobsadzony atomem lub jonem. Energię tworzenia wakansu (Ev) wyraża się jako pracę potrzebną do przeniesienia atomu lub jonu z węzła na powierzchnię kryształu. Od tej wartości zależy równowagowa koncentracja wakansów, wyrażana przez stosunek liczby węzłów (n) do liczby atomów (N); zależność n/N od temperatury (T) opisuje równanie (k – stała Boltzmanna): Poza wakansami pojedynczymi w sieciach krystalicznych – głównie w – występują pary wakansów, czyli wakanse podwójne (biwakanse), na przykład: * defekty Frenkla – występujące w bliskiej odległości nie obsadzone węzły i jony w przestrzeniach międzywęzłowych * defekty Schottky’ego – występujące obok siebie dwa nieobsadzone węzły – kationowy i anionowy. Obecność wakansów wpływa na właściwości materiałów, przykładowo plastyczność – sprzyja wspinaniu się dyslokacji krawędziowych (np. w czasie odkształcania), ułatwia dyfuzję (np. w czasie obróbki chemicznej stopów).