Mchy Jelniańskie

Mchy Jelniańskie (biał. Балота Ельня) – puszcza obejmująca jedno z największych w Europie torfowisk wysokich o powierzchni 250 km², położone w północno-zachodniej Białorusi (obwód witebski, rejon miorski), w dorzeczu i w widłach Dźwiny i Dzisny. W obrębie Mchów położone są liczne jeziora i oczka, z których największe Jelnia dało nazwę całemu obszarowi. Jezioro jest odwadniane do mniejszego Jeziora Czarnego i dalej rzeką do Dzisny. Nazwa Jelnia ma związek ze starosłowiańskim określeniem świerka – jel. Mchy Jelniańskie powstały w znacznej części na obszarze polodowcowego jeziora położonego pośród lasów, co potwierdzają wielkie pnie zatopione w bagnach i w jeziorkach. Współcześnie Mchy otoczone są olsami, dalej powierzchnia wznosi się nawet o kilkanaście metrów w kierunku środka, gdzie z kolei nie ma drzew lub porastają małe formy brzozy albo postglacjalny relikt brzoza karłowata, żurawina i czosnek niedźwiedzi. Samo torfowisko tworzą głównie mchy torfowce (Sphagnum spp.) oraz owadożerne rosiczki (Drosera spp.), bagno zwyczajne (Ledum palustre) i żurawina błotna (Oxycoccus palustris). W pobliżu jezior położone są Jelniańskie Wyspy – enklawy stałego lądu porośnięte borem bagiennym, na których istnieje jedyne zamieszkałe osiedle w obrębie Mchów. Na tym obszarze ostoję znajdują m.in. wilki, łosie, gatunki północne zając bielak i pardwa, a z innych ptaków sokół wędrowny, cietrzew, pliszka cytrynowa oraz brodziec pławny. W latach 1921–1946 puszcza znajdowała się w granicach Polski w ramach dawnego powiatu dziśnieńskiego (przed rozbiorami – województwo połockie Rzeczypospolitej Obojga Narodów).