Austriacka teoria cyklu koniunkturalnego

Austriacka teoria cyklu koniunkturalnego – teoria sformułowana przez ekonomistów szkoły austriackiej mająca na celu wyjaśnienie przyczyn powstawania, dynamikę oraz skutki cykli koniunkturalnych. Podstawy tej teorii wypracowane zostały przez Ludwiga von Misesa i Friedricha von Hayeka w pierwszych dekadach XX wieku. Podążając za rozumowaniem Misesa, Hayek stwierdza, że nietrwały boom spowodowany jest udzielaniem przez banki zbyt dużego kredytu według stopy procentowej niższej od jej poziomu naturalnego. Ten nadmierny kredyt jest podstawową przyczyną pojawienia się cyklu koniunkturalnego. Według ekonomistów szkoły austriackiej, banki powodują sztuczny ruch na rynku dóbr kapitałowych oraz nadmierne inwestycje w fazie ekspansji kredytowej (boomu) i inflacyjnej emisji pieniądza. Ruch ten powoduje złą alokację ograniczonych środków i po pewnym czasie okazuje się pozbawiony zdrowych podstaw ekonomicznych (np. wiele projektów zostaje przeinwestowanych, kapitał lokowany jest w bardzo ryzykowne przedsięwzięcia czy wręcz spekulację), co powoduje kontrakcję na rynku i recesję w gospodarce – drugą fazę cyklu koniunkturalnego. „Kryzys” pojawia się, kiedy konsumenci dążą do przywrócenia pożądanego poziomu oszczędności i konsumpcji przy bieżącym poziomie stóp procentowych. Zwolennicy tej teorii zwracają uwagę na różne tempo, z którym świeżo wykreowany kredyt trafia na różne rynki w gospodarce i, w konsekwencji, powoduje zmiany zarówno podczas ekspansji, jak i kontrakcji gospodarki w pewnej kolejności. Ekonomia akademicka wraz z rozwojem monetaryzmu w drugiej połowie XX wieku zasadniczo odrzuciła klasyczną koncepcję ABT, zarówno na gruncie teoretycznym, jak i empirycznym. Elementy teorii zostały jednak wykorzystane w późniejszych modelach cykli koniunkturalnych. Współcześni ekonomiści identyfikujący się z nurtem austriackim, tacy jak rozwijają zmodyfikowane wersje tej teorii.