kometa

Kometa – małe ciało niebieskie, które zbliżając się do Słońca (lub innej gwiazdy) emituje ze swojej powierzchni gaz i pył, tworzący wokół jądra kometarnego obłok nazywany głową komety lub komą. Materia z głowy komety – pod wpływem promieniowania słonecznego oraz wiatru słonecznego – tworzy także czasem ciągnący się za kometą warkocz. Rozmiary jąder kometarnych mieszczą się zwykle w przedziale od kilkuset metrów do kilkudziesięciu kilometrów, za to głowa komety może osiągać średnicę rzędu setek tysięcy, a nawet milionów kilometrów. Z kolei długość warkocza kometarnego może przekraczać kilkadziesiąt milionów kilometrów. Pomimo olbrzymich rozmiarów, zarówno głowa, jak i warkocz komety charakteryzują się bardzo niską gęstością, o kilka rzędów wielkości niższą od gęstości powietrza. W skład jądra kometarnego wchodzi pył, drobne fragmenty skalne oraz lód, przy czym najczęściej jest to lód wodny zmieszany z zestalonym tlenkiem węgla i dwutlenkiem węgla, metanem i amoniakiem, z niewielką domieszką innych substancji. Tradycyjny podział małych ciał Układu Słonecznego na emitujące gaz, poruszające się po wydłużonych orbitach komety i nieaktywne, krążące po bardziej kołowych orbitach (głównie między Marsem a Jowiszem) planetoidy uległ z początkiem XXI wieku zatarciu. Odkryto wtedy całe spektrum obiektów o niejednoznacznej charakterystyce, m.in.: * komety pasa głównego, które poruszają się po orbitach typowych dla planetoid, wykazując jednocześnie od czasu do czasu aktywność (emisję materii) typową dla komet, * planetoidy, które wiele lat po odkryciu gwałtownie wykształciły typowe dla komet warkocze (np. 6478 Gault), * damokloidy – planetoidy będące prawdopodobnie "wygasłymi" kometami. Wśród typowych komet wyróżniamy komety krótkookresowe, wracające do Słońca nie rzadziej niż raz na 200 lat, które prawdopodobnie pochodzą z Pasa Kuipera oraz komety długookresowe przylatujące do nas z zewnętrznych obszarów Układu Słonecznego – dysku rozproszonego i Obłoku Oorta. W 2020 roku w Układzie Słonecznym zidentyfikowano także pierwszą kometę międzygwiazdową (przybywającą do nas z innego układu planetarnego).