Kamiana Mohyła

Kamiana Mohyła (Kamienna Mogiła) – stanowisko archeologiczne nad rzeką Mołoczna, około 2 km od wioski Terpynia koło Melitopola w obwodzie zaporoskim na Ukrainie. Jest to skupienie trzeciorzędowego piaskowca o powierzchni około 3000 m² i wysokości do 12 m, formą przypominające kurhan (stąd nazwa). Stanowi ono jedyną wychodnię piaskowca w Zapadlisku Azowsko-Czarnomorskim. Masyw jest silnie popękany i jest w nim wiele jaskiń wietrzeniowych. W 1932 roku stanowiskiem zainteresowali się pracownicy melitopolskiego muzeum krajoznawczego. Zwrócili oni uwagę na wiele rysunków skalnych w jaskiniach. W 1934 roku jeden z nich, W.N. Danilenko, napisał kilka listów do Instytutu Archeologii Akademii Nauk USRR prosząc o bardziej szczegółowe prace. W 1938 roku pracowała tam ekspedycja pod kierownictwem O.N. Badera. Odkryto wtedy ponad 30 nowych punktów z rysunkami. Po II wojnie światowej Bader nie mógł wrócić do prac na stanowisku, gdyż jako Niemiec został zesłany do Niżnego Tagiłu. W początku lat 50, XX w. Kamianej Mohyle zagrażało zatopienie w mającym powstać sztucznym Jeziorze Północnokrymskim, jednak stworzenie rezerwatu uchroniło ją od tego losu. W 1994 roku orientalista A.G. Kifiszyn twierdził, że w petroglifach Kamianej Mohyły występują ślady piśmiennictwa protosumeryjskiego. Wywołało to wiele kontrowersji. Inne porównania odnajdują związki z uralskim oraz ze znakami . W 2006 roku stanowisko zostało wpisane na ukraińską listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Ukraina zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO.