naturalny metajęzyk semantyczny

Naturalny metajęzyk semantyczny – sztuczny język stworzony przez Annę Wierzbicką; forma badania i opisywania znaczenia słów i emocji w różnych językach. Jest jednym z przyrządów językoznawstwa kognitywnego. Metajęzyk odwołuje się do najprostszych pojęć występujących we wszystkich językach i mających w nim maksymalnie zbliżone znaczenie. Powstał i jest wciąż udoskonalany na podstawie analizy dostępnych danych dotyczących wszystkich istniejących języków świata. Słownik metajęzyka tworzy kilkanaście gniazd językowych. Według obecnej wersji metajęzyk obejmuje następujące słowa/pojęcia: 1. * ja, ty, ktoś, coś, ludzie, ciało 2. * ten, ten sam, inny 3. * jeden, dwa, niektóre, dużo, wszystko 4. * dobry, zły, duży, mały 5. * myśleć, wiedzieć, chcieć, czuć, widzieć, słyszeć 6. * mówić, słowo, prawda 7. * robić, dziać się (zdarzać się), ruszać się 8. * być (istnieć), mieć 9. * żyć, umrzeć 10. * nie, być może, móc, bo (=ponieważ, z powodu), jeżeli 11. * kiedy, teraz, chwila, po (potem), przed (przedtem), długo, krótko, przez pewien czas 12. * gdzie, tutaj, pod, nad, daleko, blisko, z tej strony, wewnątrz 13. * bardzo, więcej 14. * rodzaj, część 15. * tak jak, taki jak Z tego zestawu słów budowane są schematy opisujące dane pojęcia czy emocje. Taka konstrukcja schematu i jego odwoływanie się do pojęć najprostszych i uniwersalnych daje możliwość pełniejszego, niż w przypadku zastosowania innych metod, porównania słów (nierzadko słownikowo) tłumaczonych na siebie. Schemat metajęzyka można zrozumieć na przykładzie objaśnienia słowa „złość”: Osoba x zrobiła cośTo jest coś złegoNie chcę, aby ta osoba robiła toGdy ta osoba to robi, to ja czuję coś złegoNie chcę, by ona to robiłaNie mogę nic zrobić, aby ta osoba nie robiła tegoZ tego powodu czuję coś złego Metajęzyk znajduje zastosowanie w językoznawstwie kognitywnym, i komunikacji międzykulturowej i wszelkich naukach zajmujących się emocjami, w szczególności w różnych kulturach.