Niagara-on-the-Lake

Niagara-on-the-Lake – miasto (ang. town) w Kanadzie, w prowincji Ontario, w regionie Niagara. Miasto jest położone w rogu uformowanym przez jezioro Ontario i wpływającą do niego rzekę Niagara, która tworzy granicę między Kanadą i USA. Po drugiej, amerykańskiej stronie rzeki jest zabytkowy Fort Niagara. Wodospad Niagara leży około 20 km na południe od miasta. Liczba mieszkańców Niagara-on-the-Lake wynosi 17 511 osób (2016). Język angielski jest językiem ojczystym dla 74,5%, francuski dla 1,6% mieszkańców (2006). Niagara-on-the-Lake jest jednym z najstarszych miast w prowincji Ontario. Najpierw znane jako Butlersburg, otrzymało prawa miasteczka w 1781 pod nazwą Newark. Pierwszymi osadnikami byli Lojaliści, uchodzący ze Stanów Zjednoczonych. Miasto zostało pierwszą stolicą Górnej Kanady, późniejszej prowincji Ontario. Pierwszy parlament prowincjalny spotkał się w mieście w 1792. Niedługo potem, w 1796, stolicę przeniesiono do Yorku, późniejszego Toronto. Wtedy miasto zmieniło nazwę z Newark na Niagara. Około roku 1900 oficjalnie zmieniono nazwę na obecną, by uniknąć pomyłek z nazwą pobliskiego miasta Niagara Falls. W czasie wojny brytyjsko-amerykańskiej miejsce zaciętych walk, głównie o znajdujący się obok miasta . 27 maja 1813 Amerykanie zdobyli fort i miasto, utrzymując się w nim prawie do końca roku. W grudniu 1813 Amerykanie wycofując się z miasta spalili je. Po odzyskaniu miasta Brytyjczycy zbudowali niedaleko zrujnowanego starego fortu nowy, mniejszy Fort Mississauga. Zrekonstruowany w latach 30. i 40., Fort George jest obecnie otwarty dla turystów jako muzeum. Fort Mississauga jest dobrze zachowaną ruiną, również dostępną do zwiedzania. Podczas I wojny światowej pod miasteczkiem funkcjonował Tadeusz Kosciuszko Camp – ośrodek szkoleniowy dla polskich ochotników do armii polskiej organizowanej przez państwa Ententy która później była znana jako Armia Błękitna pod dowództwem generała Hallera. W ośrodku przeszkolono ogółem 23 tys. żołnierzy. W 1918 epidemia grypy zabrała życie 41 rekrutów, z których 25 za zgodą władz zostało pochowanych na ziemi w pobliżu centrum szkoleniowego. Tak powstał najprawdopodobniej jedyny polski cmentarz wojskowy na terenie Ameryki Północnej. Tradycyjnie w czerwcu każdego roku odbywają się na cmentarzu uroczystości pamiątkowe które przyciągają Polonię z całego Ontario i wschodnich Stanów Zjednoczonych. 27 listopada 1923 generał broni Józef Haller, w obecności doktora Michała Straszewskiego, konsula generalnego w Montrealu, odznaczył pomnik polskich żołnierzy Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Miasteczko jest dziś dużą atrakcją turystyczną. Jego położenie nieco na uboczu i stara architektura tworzą miły kontrast z komercyjną i kiczowatą zabudową zatłoczonego Niagara Falls. W mieście co roku odbywa się festiwal teatralny , któremu patronuje irlandzki noblista George Bernard Shaw. Pomnik pisarza, dłuta , znajduje się przy głównej ulicy miasta, naprzeciwko teatru „Royal George”. Z miasta pochodzi hokeista polskiego pochodzenia, Zenon Konopka.