Otwór zasłoniony

Otwór zasłoniony, otwór zasłonowy (foramen obturatum, foramen obturatorium) – duży, parzysty otwór znajdujący się w obrębie kości miednicznej, w jej dolnej części, ograniczany przez kość kulszową i kość łonową. U człowieka otwór przyjmuje kształt trójkątny lub owalny. Posiada ostre brzegi, nie licząc kąta górno-bocznego, w którym znajduje się (sulcus obturatorius). W tę ostatnią przechodzi powierzchnia dolna gałęzi górnej kości łonowej (ramus superior ossis pubis). Bruzda biegnie następnie w bok, do tyłu i w górę, kończąc się na powierzchni wewnętrznej wspomnianej kości. Większa część otworu zasłonionego jest zamknięta (membrana obturatoria). Powstała ona prawdopodobnie z powięzi mięśni. Przyczepia się ona do brzegów otworu. Jej górne pasma przebiegają od leżącego na kości łonowej (na jej , crista obturatoria, zaostrzonym ku dołowi brzegu dzielącym powierzchnie dolną i tylną gałęzi górnej kości łonowej) do na kości kulszowej (na brzegu jej trzonu). W ten sposób przy górno-bocznym brzegu otworu pozostaje wolna, niezamknięta przestrzeń – jest to kanał zasłonowy (canalis obturatorius). Jego ograniczenia stanowią wspomniana już bruzda zasłonowa i górne pasma włókien błony zasłonowej. Przez kanał ten (a więc i przez otwór zasłoniony) przebiegają nerw i . Z kolei błona zasłonowa stanowi miejsce przyczepu mięśni: zasłaniacza wewnętrznego i zasłaniacza zewnętrznego. U innych ssaków otwór zasłoniony może wyglądać inaczej. U ssaków lądowych leży on zwykle przyśrodowo i ogonowo w stosunku do panewki stawu biodrowego (acetabulum). U kopalnego walenia Rodhocetus jego największa średnica liczy sobie 67 mm, najmniejsza zaś 47 mm. U bazylozaura otwór ten jest mniejszy, niż u wcześniejszego ambuloceta, by u dzisiejszego wieloryba grenlandzkiego zniknąć zupełnie. U dziobaka, podobnie jak u człowieka, do błony zamykającej otwór przyczepia się częściowo masa mięśniowa, choć u tego stekowca nie wyodrębniły się jeszcze poszczególne mięśnie opisywane u ssaków wyższych. W jego przypadku wymienia się przedni obturator intermedius, pośrodkowy obturator externus o przyczepie początkowym poniżej i za otworem zasłonionym, oba odpowiadające zasłaniaczowi zewnętrznemu, a może także mięśniu czworobocznemu uda. Mięsień odpowiadający zasłaniaczowi wewnętrznemu przyczepia się w innym miejscu, nie na wewnętrznej powierzchni kości kulszowej. Otwór ten występuje też u zwierząt należących do innych gromad kręgowców, w tym u zauropsydów. U jangczuanozaura, teropoda z grupy karnozaurów, zwraca uwagę duży, mierzący 9,2 cm otwór zasłoniony, który od strony brzusznej zamyka bardzo cienka blaszka kostna. U innego przedstawiciela dinozaurów drapieżnych, pierwotnego tyranozauroida guanlonga, leży on w cienkiej blaszce kostnej brzusznie w stosunku do wyrostka kulszowego. U owiraptorozaura Anzu zredukowany jest do wcięcia.