paronomasie

Paronomasie (Gr.: para-onomazein, met een kleine verandering noemen, terzijde noemen; Lat.: annominatio) is een woordspeling die berust op gedeeltelijke klankovereenkomst. Het is daarmee het samenbrengen van woorden die voor het gehoor min of meer gelijk zijn en tevens tot dezelfde woordsoort (homoniemen) of tot verschillende woordsoorten (homofonen) behoren, meestal binnen hetzelfde zinsdeel. Vaak (bij paroniemen) bestaat er ook nog een bepaald tussen de verschillende woorden. Paronomasie ligt aan de basis van met name isocolonnen. De figuur is soms moeilijk te onderscheiden van andere klankeffecten als alliteratie en assonantie. Paronomasie (ook pun genoemd) hoort thuis in alle taalsferen waar humor, ironie, sarcasme of dubbelzinnigheid aan de orde komen. Het zijn dan ook de kenmerken waardoor de paronomasie wordt versterkt.