schijnhuwelijk

Van een schijnhuwelijk is sprake wanneer bij het aangaan van een huwelijk uit economische, zakelijke of emotionele overwegingen de beide partijen niet aan de verplichtingen hebben voldaan (of van plan zijn te voldoen) die de wet aan een huwelijk stelt, bijvoorbeeld als het huwelijk uitsluitend wordt voltrokken om iemand een bepaalde nationaliteit te bezorgen. Het verschil met een is dat bij een verstandshuwelijk beide partners in zekere zin wel een 'echt' huwelijk willen, maar dat er een ander primair motief is dan (wederzijdse) liefde. Een schijnhuwelijk is een puur zakelijke aangelegenheid, waarin beide partners hooguit bij elkaar wonen om de schijn op te houden, ieder hun eigen leven leiden, en geen seksueel contact hebben. Hoewel het bemachtigen van een verblijfsvergunning of nationaliteit de meest voor de hand liggende en meest voorkomende achterliggende motivatie is, kunnen er ook andere redenen meespelen. Er bestaan schijnhuwelijken waarin de partners met wederzijdse instemming de homoseksuele geaardheid van een of zelfs beide partners door het huwelijk proberen te verbloemen, bijvoorbeeld tegenover traditioneel ingestelde ouders. In Engelstalige landen spreekt men van een 'lavender marriage' (lavendelhuwelijk). Een ander motief kan liggen in de bescherming van een van de partijen. In en voor de Tweede Wereldoorlog werden dit soort huwelijken weleens gesloten tussen Joden en invloedrijke niet-Joden, om zo de Joden tegen vervolging te beschermen. Ten slotte is het ook mogelijk dat men enkel trouwt om juridische of belastingtechnische voordelen te kunnen behalen. Een voorbeeld is dat van de man die dodelijk ziek is en een goed salaris heeft, die trouwt met zijn gehandicapte buurvrouw, zodat de buurvrouw van het weduwenpensioen kan genieten. Een huwelijk dat een schijnhuwelijk met onwettige doelen blijkt te zijn, kan door de rechter ontbonden worden als bewezen is dat het om een schijnhuwelijk gaat.