Komunistyczna Partia Syrii

Komunistyczna Partia Syrii – syryjska komunistyczna partia polityczna, jedna z kontynuatorek utworzonej w 1924 Libańskiej Partii Ludowej, od 1925 do 1928 działającej jako Komunistyczna Partia Syrii i Libanu. Jedna z najstarszych partii komunistycznych w świecie arabskim. Partia została utworzona przez grupę sympatyzujących z komunizmem robotniczych działaczy z Bejrutu, którym przewodzili oraz . Nielegalnie powstała w 1924, rok później otrzymała zgodę na prowadzenie publicznej działalności, jednak po kilku miesiącach została zdelegalizowana, a jej przywódcy trafili do więzień. Po amnestii powszechnej ogłoszonej przez francuskie władze mandatowe przystąpili do odbudowywania struktur organizacji. Do 1939 Komunistyczna Partia Syrii przedstawiała program łączący postulaty walki o niepodległość Syrii z żądaniami reform społecznych w duchu socjalistycznym. W 1939 została zdelegalizowana ponownie; wznowić działalność mogła w 1942. Przedstawiła wówczas znacznie bardziej umiarkowany program, w którym najważniejsze były hasła niepodległościowe, a od socjalizmu publicznie się odżegnywano. Po uzyskaniu niepodległości przez Syrię Komunistyczna Partia Syrii na krótko straciła popularność w związku ze swoim stanowiskiem w kwestii Izraela (poparła podział Palestyny na państwa żydowskie i muzułmańskie), jednak w latach 1953–1957 systematycznie zwiększała bazę swoich sympatyków. W obawie przed nadmiernym wzrostem jej znaczenia elity polityczne Syrii – zarówno starsze partie konserwatywne, jak i szybko rosnąca w siłę względnie lewicowa partia Baas – zdecydowały o zawarciu unii z Egiptem w 1958. W tak powstałej Zjednoczonej Republice Arabskiej działacze Komunistycznej Partii Syrii zostali poddani prześladowaniom. Po zerwaniu unii w 1961 komuniści syryjscy nie odzyskali już dawnego znaczenia. Komunistyczna Partia Syrii negatywnie odniosła się do przejęcia władzy przez partię Baas w 1963, następnie jednak, zgodnie z instrukcjami z Moskwy, uznała ją za siłę postępową. Baasiści nie ufali jednak komunistom; aby przekonać do siebie ZSRR, podjęli współpracę z Komunistyczną Partią Syrii jedynie w symbolicznym zakresie. Gdy w 1972 Hafiz al-Asad postanowił zastąpić system monopartyjny ściśle kontrolowanym pluralizmem partii względnie lewicowych, Komunistyczna Partia Syrii została zaproszona do udziału w Narodowym Froncie Postępu. Faktycznie jednak władza w kraju nadal należała do al-Asada, jej podporą była partia Baas, zaś możliwości działania komunistów pozostawały ściśle ograniczone. Na początku XXI wieku poparcie dla nich w Syrii jest stosunkowo nieduże (oficjalnych danych brakuje). Najważniejszym przywódcą i ideologiem partii był Chalid Bakdasz, który kierował nią od 1932 do śmierci w 1995.