Diabły

Diabły (tytuł oryg. The Devils) to brytyjski dramat historyczny powstały w 1971 roku. Napisany i wyreżyserowany przez Kena Russella, obraz oparty jest na kanwie książki The Devils of Loudun autorstwa Aldousa Huxleya oraz na motywach sztuki Johna Whitinga The Devils. Film przedstawia losy autentycznej postaci, XVII-wiecznego księdza katolickiego , który w związku z rzekomymi opętaniami w Loudun i obłędem władz skazany został na tortury i ostatecznie zginął, spalony na stosie. W rolę Grandiera wcielił się Oliver Reed. Partnerowała mu Vanessa Redgrave, występująca jako tłumiąca popędy seksualne zakonnica, przypadkiem odpowiedzialna za zgubę duchownego. Projekt spotkał się z mocną cenzurą, ze względu na niepokojący klimat, brutalność i wymowną erotykę poszczególnych scen oraz wątki profanacji symboli religijnych. W latach 70. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych organy badające treści dzieł filmowych przyznały Diabłom kategorię „X” − najcięższą w skali cenzorów, przypisywaną obrazom pornograficznym. W wielu krajach publikacja dramatu została zakazana, w innych na rzecz dystrybucji wycięto kilka minut scen. Do dziś Diabły są filmem kontrowersyjnym i wąsko dystrybuowanym. Opinie krytyków i widzów w okresie wydania filmu, jak i późniejszych latach były rozbieżne. Judith Crist nazwała obraz „festynem dla sadystów i zboczeńców”, a Derek Malcolm skwitował go mianem „bardzo złego”. Filmoznawcy Mark Kermode i Alex Cox wskazali Diabły jako jeden z najważniejszych obrazów światowej kinematografii”. W serwisie Rotten Tomatoes, agregującym recenzje filmowe, projekt Russella uzyskał osiemdziesiąt dziewięć procent pozytywnych głosów. Film uhonorowano także kilkoma nagrodami, w tym podczas Międzynarodowego Festiwalu w Wenecji.