Westerlauwers Fries

Westerlauwers Fries (kortweg Fries, in het Fries: Frysk) is het Fries dat gesproken wordt in de Nederlandse provincie Friesland en in enkele dorpen van het Westerkwartier van de provincie Groningen. Deze taal wordt doorgaans Fries genoemd en ook in dit artikel wordt hiermee de Westerlauwerse variant bedoeld. Tot in de late Middeleeuwen werd een oudere vorm van het Westerlauwers Fries ook in delen van Noord-Holland gesproken: op Texel en Wieringen, in West-Friesland en in Waterland. De tegenhanger van het Westerlauwers Fries is het Oosterlauwers Fries, dat tot aan het einde van de middeleeuwen in de Groninger Ommelanden en in Oost-Friesland werd gesproken. De enige daarvan resterende variant, het Saterfries, wordt nog gebruikt in enkele vroeger geïsoleerde dorpen in de gemeente Saterland (tussen Leer en Oldenburg). Van het Fries bestaat een variant die wordt of werd gesproken langs de Noordzeekust en op de eilanden in de Duitse Bocht tot aan de grens tussen Duitsland en Denemarken. Deze variant staat bekend als het Noord-Fries en valt uiteen in een groot aantal sterk verschillende dialecten die in kleine regio's worden of werden gesproken doordat de gemeenschappen in dit gebied vroeger ten opzichte van elkaar geïsoleerd waren en weinig onderling contact onderhielden. Het huidige Fries stamt af van het Oudfries, dat een sterke overeenkomst vertoonde met het Oudengels, waarvan enkele met het Engels nog steeds zijn terug te vinden in het moderne Fries.