Chrystus i jawnogrzesznica

Chrystus i jawnogrzesznica. Pierwsze spotkanie Chrystusa z Marią Magdaleną – obraz olejny polskiego malarza akademickiego Henryka Siemiradzkiego z 1873 roku. Prace nad obrazem rozpoczęte zostały w 1872 roku. Temat został zaczerpnięty z biblijnej opowieści o kobiecie cudzołożnej (J 8,1-11), choć bezpośrednią inspiracją dla Siemiradzkiego był utwór Aleksieja Tołstoja Cudzołożnica z 1858 roku. Obraz został zaprezentowany na wystawie światowej w Wiedniu w 1873 roku, gdzie wystawiono go w dziale sztuki rosyjskiej. Płótno zakupił car Aleksander III i stanowi obecnie ono część zbiorów Muzeum Rosyjskiego w Petersburgu. Obraz przedstawia scenę, w której idący drogą wraz ze swoimi uczniami Chrystus napotyka cudzołożnicę, w tradycji chrześcijańskiej utożsamianą z Marią Magdaleną. Kobieta jest wsparta o kamienny kloc, a u jej stop leży przewrócony puchar z winem; otaczają ją ludzie siedzący na stopniach bliżej niezidentyfikowanego budynku z kolumnami. W środku obrazu znajduje się drzewo, którego cień posłużył artyście do oddania efektów świetlnych. Scena została zawieszona w momencie, w którym Jezus i kobieta zwracają spojrzenia ku sobie. Józef Dużyk opisując obraz przytoczył fragment wiersza Wacława Szymanowskiego: Chrystus spojrzał na niąOna zadrżała jakby liśćZłamana grozą, wstydem bladaZ ręki bezwładnej jej wypadaCzara złocista Uwieczniony na obrazie krajobraz to najprawdopodobniej okolice Rzymu, którymi zachwycał się Siemiradzki. Krytyka była zachwycona obrazem, doceniając precyzyjne oddanie detali przyrodniczych i świetlnych. Jak pisał rosyjski krytyk Władimir Stasow: Obraz jest po prostu zalany światłem i słońcem. Ganiono jednak charakterystyczny dla obrazów Siemiradzkiego brak głębi psychologicznej postaci, a Stasow po zachwytach nad formą stwierdził że obraz jest pusty pod względem treściowym.