Poezja wczesnochrześcijańska

Filologowie klasyczni terminem poezji wczesnochrześcijańskiej określają utwory liryczne pojawiające się od ok. II wieku, których celem było rozpowszechnianie chrześcijaństwa. Powstały one w Cesarstwie Rzymskim i na Bliskim Wschodzie. Niektórzy historycy literatury za początek poezji wczesnochrześcijańskiej podają pierwszą połowę IV wieku, uznając iż nie wchodzą w jej skład pieśni liturgiczne, a jedynie dzieła pisane z myślą o zachowaniu kanonów. Badania nad nimi stanowią część składową patrologii. Powstawanie poezji wczesnochrześcijańskiej było najczęściej skutkiem wzajemnego oddziaływania pogańskich greckich i rzymskich filozofów i chrześcijan, stąd opowiadanie o Jezusie Chrystusie za pomocą wergiliańskiego eposu bądź horacjańskiej epody. Skutkiem tych relacji było w równym stopniu zasymilowanie literatury pisanej przez pogan do światopoglądu chrześcijańskiego, np. wędrówkę Eneasza przez Hades zaczęto utożsamiać ze zstąpieniem Chrystusa do otchłani i przepisywać w ten sposób do centonów. Pieśni chrześcijańskie powstawały również w celu zespalania wspólnot, zachowywania ich tradycji oraz wyrażania pobożności, pozostałe – zwłaszcza wschodnie – stanowiły zapis teologii innej niż oraz jedną z form zwalczania herezji.